ลักข์ฟังมาเล่า : ถาม-ตอบ เรื่องตับคั่งไขมัน

กิจกรรมเสวนายามสาย สไตล์เบาหวาน โดยรศ.ดร.นพ.สมบัติ ตรีประเสริฐสุข

วิทยากรบรรยายในงานเสวนาของชมรมฯ เดือนกุมภาพันธ์ รศ.ดร.นพ.สมบัติ ตรีประเสริฐสุข

เรื่อง     “ถาม-ตอบ เรื่องตับคั่งไขมัน”

อาจารย์เริ่มต้นการเสวนาด้วยการเล่นเกมเพื่อแจกหนังสือด้วยคำถาม “ใครมีดัชนีมวลกายเกิน 30 บ้าง?” พร้อมกับมอบหนังสือให้จำนวน 8 เล่ม ซึ่งประธานชมรมจะนำมาจับฉลากเพื่อความยุติธรรมแก่สมาชิกชมรมทุกท่านในเดือนมีนาคม

ข้อมูลในอดีตที่เรารู้กันโดยทั่วไปว่า โรคตับแข็งจะเกิดกับคนที่ดื่มเหล้า ดื่มเบียร์ หรือเกิดจากไวรัสบี ไวรัสซีจนตับอักเสบ แต่ข้อมูลเกี่ยวกับโรคตับแข็งล่าสุดคือ คนที่เป็นโรคอ้วน (ค่าดัชนีมวลกาย หรือ ค่า BMI เกิน 30) และคนที่เป็นเบาหวานมีโอกาสเสี่ยงที่จะทำให้เป็นโรคตับแข็ง และเมื่อเป็นโรคตับแข็งแล้ว ความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งตับก็เพิ่มขึ้นด้วย

อาจารย์ได้อธิบายว่าตับแข็ง คือ ตัวเนื้อตับไม่ดี  พร้อมทั้งเปรียบเทียบให้เห็นภาพของตับปกติ เนื้อจะมีสีแดงเรียบเมื่อผ่าออกมาด้านในก็ยังเรียบเนียน ส่วนภาพของตับแข็งจะเป็นตะปุ่มตะป่ำทั้งด้านนอกและด้านในเมื่อผ่าออกมาแล้วซึ่งเป็นสภาพของเนื้อตับที่ไม่ดี (การเลือกซื้อตับหมูที่ตลาดจึงควรเลือกที่เรียบสวย ที่เป็นตะปุ่มตะป่ำนั้นเป็นภาวะตับคั่งไขมันในหมู)

โรคตับอักเสบเรื้อรัง ตับมีพังผืดและตับแข็งต่างกันอย่างไร?

  1. ตับคั่งไขมันที่มีการอักเสบ โดยดูได้จากผลเลือดค่าการทำงานของตับ SGOT SGPT ค่าปกติจะไม่เกิน 40 หน่วย ถ้าได้ค่า 41 ก็ถือว่าเกินและมีภาวะอักเสบแล้ว ช่วงที่ดีที่สุดควรอยู่ในช่วง 20-30 หน่วย
  2. ตับคั่งไขมันที่มีการอักเสบมาก เป็นการอักเสบเรื้อรังคือ ตรวจซ้ำแล้วค่าการทำงานของตับเกิน 40 หน่วยเป็นระยะเวลานานเกิน 6 เดือนถือเป็นภาวะเรื้อรัง และเมื่อปล่อยทิ้งไว้นานๆ จนเกิดบาดแผล เป็นเส้นนูน จะเป็นภาวะที่เรียกว่าพังผืด
  3. ตับคั่งไขมันที่มีการอักเสบและพังผืด เมื่อปล่อยให้ตับมีแผลเป็น มีพังผืด จนรวมตัวกันไปทั่วตับ ก็จะทำให้ตับมีสภาพกลายเป็นตับแข็ง นั่นคือสภาพเนื้อตับเริ่มทำงานได้ไม่ดีแล้ว และจะมีอาการแสดงออกมาให้เห็น

วิธีการตรวจตับอักเสบ และ ตับอักเสบเรื้อรังทำได้ด้วยการเจาะเลือดดูค่าการทำงานของตับ แต่ถ้าตับอักเสบและเป็นพังผืดต้องตรวจด้วยเครื่องมือพิเศษ เช่น การ Ultrasound การเจาะเนื้อตับ

สาเหตุของตับคั่งไขมัน

  1. ดื่มแอลกอฮอล์
  2. ตับอักเสบซี
  3. โรคเบาหวาน
  4. ภาวะอ้วน ค่า BMI 30 เรียกว่าอ้วนไม่ดี BMI 35ขึ้นไป เรียกว่าอ้วนอันตราย BMI 40 เรียกว่าอ้วนใกล้ตาย (มาจากคำภาษาอังกฤษว่า Morbid Obesity) ถ้าค่า BMI 35 ร่วมกับโรคเบาหวานก็ถืออยู่ในเกณฑ์อ้วนใกล้ตาย
  5. ไขมันในเลือดสูง
  6. การรับประทานยาบางชนิด

อาการแสดงของผู้ที่เป็นโรคตับแข็ง ผู้ชายจะมีเต้านมโต โดยจะมีลักษณะแข็งเป็นดาน เมื่อจับจะเจ็บ ที่ท้องจะมีเส้นเลือดดำโป่งพองยิ่งมีมากและเห็นชัดเป็นตับแข็งแน่นอน สะดือจุ่น ฝ่ามือแดง ท้องบวม ท้องมาน เมื่อเจาะเอาน้ำในท้องออกจะเป็นน้ำสีเหลือง ซึ่งลักษณะอาการเหล่านี้จะเป็นอาการที่บ่งบอกถึงโรคตับแข็งในระยะท้ายแล้ว

โรคตับในระยะต่างๆ

หมอตับพยากรณ์โรคตับ

  1. ตับแข็งระยะต้น (ระยะที่ 1, 2) ถ้าเข้าสู่กระบวนการรักษาอย่างต่อเนื่องจะไม่มีภาวะที่ร่างกายทรุดลงได้ภายใน 10 ปี อัตราการเสียชีวิตในระยะที่ 1 ภายใน 1 ปี คือ 1% ในระยะที่ 2 คือ 4% (น้อยพอๆ กับเกิดอุบัติเหตุ)
  2. ตับแข็งระยะท้าย (ระยะที่ 3, 4) ตับแข็งไม่ใช่มะเร็ง ตับแข็งคือตับที่ไม่สามารถทำหน้าที่ได้แล้ว คนไข้จะท้องบวมหรือท้องมาน อาเจียนเป็นเลือดสดในปริมาณเยอะ เมื่อมีอาการท้องมานและเส้นเลือดโป่งพอง อัตราการเสียชีวิตใน 1 ปี ของระยะที่ 3 คือ 20% แต่ถ้ามีอาการท้องมาน และอาเจียนเป็นเลือด ซึ่งเป็นระยะที่ 4 อัตราการเสียชีวิตภายใน 1 ปี คือ 57%

เราจะตรวจพบโรคตับในระยะแรกได้อย่างไร? ตรวจค่าการทำงานของตับ หากผลเลือดเกิน 40 ก็ควรพบหมอตับแล้ว โดยเฉพาะคนที่มีความเสี่ยงสูง คือ เป็นโรคเบาหวาน และ ผู้ที่มีภาวะอ้วนอย่าปล่อยทิ้งไว้โดยคิดว่าไม่เป็นอะไร

อาจารย์หมอได้อธิบายคำศัพท์ที่อยากให้เราทุกคนเข้าใจตรงกัน ตับคั่งไขมันเป็นศัพท์ที่ราชบัณฑิตกำหนดมาเป็นความหมายที่ชัดเจนที่สุดแต่คนส่วนใหญ่จะคุ้นชินกับคำว่าไขมันพอกตับ ซึ่งลักษณะของการพอกคืออยู่ด้านนอก แต่คั่งคือสภาพที่ไขมันแทรกตัวไปในทุกอณู  ซึ่งจากการนำตับของผู้ที่เสียชีวิตมาผ่าออกแล้วส่องกล้องพบว่าไขมันได้แทรกตัวอยู่จนเนื้อตับไม่เหลือ อาจารย์ไม่ชอบคำศัพท์ว่าพอก แต่เพื่อการสื่อสารที่จะทำให้คนไข้เข้าใจ อาจารย์จึงได้อธิบายเพิ่มเติมเรื่องคำศัพท์ที่ถูกต้องด้วย

สาเหตุของการเกิดภาวะตับคั่งไขมัน หรือที่เข้าใจโดยทั่วไปว่าไขมันพอกตับ หรือไขมันเกาะตับ

 

กลุ่มผู้มีความเสียงต่อภาวะตับคั่งไขมัน

  1. คนที่เป็นโรคเบาหวาน
  2. คนที่มีดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) มากกว่า 30
  3. มีภาวะอ้วนลงพุง ผู้ชายเอวมากกว่า 36 นิ้ว ผู้หญิงเอวมากกว่า 32 นิ้ว
  4. คนที่มีภาวะไขมันสูง
  5. คนที่มีโรคความดันโลหิตสูง

งานวิจัยโรคตับคั่งไขมันในฮ่องกงพบว่า ใน 100 คนมีคนเป็นโรคตับคั่งไขมัน 13.5% แต่ถ้าเอาคนที่มีครบทั้งหมดคือ เบาหวาน ไขมัน ความดัน และอ้วนลงพุง พบว่ามีคนเป็นโรคตับคั่งไขมัน  50%

งานวิจับจากฮ่องกง ทำให้เห็นว่าคนที่เป็นโรคอ้วน โรคเบาหวาน ทำให้ความเสี่ยงในการเป็นโรคตับคั่งไขมัน ตับแข็ง เพิ่มขึ้น

คนที่เป็นเบาหวานที่มีภาวะตับคั่งไขมันแล้ว คนไหนมีภาวะเสี่ยงต่อการเป็นตับแข็ง และ มะเร็งตับ?

หมอจะหาจากกลุ่มเสี่ยงคือ ผู้ที่เบาหวานเกิน 10 ปีเพราะเส้นเลือดที่ตา ไต หัวใจ สมองเริ่มเกิดความเสื่อมสภาพ ผู้ที่เป็นเบาหวานและมีภาวะอ้วน ผู้ที่เป็นเบาหวานอายุเกิน 45 ยิ่งเสี่ยงจากร่างกายเริ่มเสื่อมสภาพ ดูค่าการทำงานของตับ SGOT หารด้วย SGPT เกิน 1 ยิ่งมีความเสี่ยงมากเท่าไหร่ ภาวะเสี่ยงต่อตับแข็งยิ่งเพิ่มมากขึ้น หมอจะนัดตรวจเร็วขึ้น เพราะจะทำให้ตรวจเจอโรคตับแข็งในระยะต้นเร็วขึ้น ตรวจเจอมะเร็งตับในระยะที่รักษาได้ทัน

หลักการดูแลสุขภาพสำหรับผู้ป่วยตับแข็งด้วยตนเองเบื้องต้น ทำอย่างไร?

  1. งดแอลกอฮอล์ทุกชนิด หรือลดการดื่มแอลกอฮอล์ลงจนเลิกดื่ม
  2. งดอาหารเสริม สมุนไพร หรือยาที่ไม่จำเป็น หน้าที่หนึ่งของตับคือรับอาหารมาแล้วกลั่นกรองถ้ามีอาหารที่เป็นพิษ ก่อนที่จะส่งไปที่ไตเพื่อกรองอีกชั้น จึงไม่ควรกินอาหารเสริม สมุนไพร หรือยาที่ไม่จำเป็นโดยเด็ดขาด และหลายครั้งที่คนไข้ถูกส่งมาหาหมอตับ โดยไม่รู้สาเหตุ ร้อยทั้งร้อยจะพบว่าเกิดจากการกินสมุนไพรทั้งสิ้น เพราะฉะนั้นอย่าไปลองกินสมุนไพรให้ตับอักเสบมีปัญหาเลย
  3. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์ มีผลลดภาวะอักเสบของตับได้อย่างชัดเจน สำหรับผู้สูงอายุที่เป็นสมาชิกส่วนใหญ่ของชมรม เราสามารถเลือกรูปแบบการออกกำลังกายที่ปลอดภัยกับสภาพร่างกายได้ เช่น การแกว่งแขนโดยแกว่งไม่เกิน 30 องศาเพื่อความปลอดภัยสำหรับข้อหัวไหล่ แกว่งครั้งละ 5 นาที ทำวันละ 3 ครั้ง ทำตอนดูโทรทัศน์ก็ได้ การแกว่งแขนถือเป็นการออกกำลังกายที่ดี ที่ไม่ต้องลงทุนอุปกรณ์อะไรเลย

เรื่องสำคัฐที่คนลดน้ำหนักจำเป็นต้องเรียนรู้คือ การคำนวณแคลอรี่อาหาร

  1. อาหาร ควบคุมปริมาณพลังงาน การลดอาหารได้ 3500 กิโลแคลอรี คือ น้ำหนักที่ลดได้ 1 กิโลกรัม (กาแฟใส่วิปครีม 1 แก้ว = ข้าวมันไก่ 1 จาน = 500 กิโลแคลอรี กินทุกวันวันละแก้วน้ำหนักขึ้น 1 กิโลกรัม) ถ้าลดน้ำหนักได้ร้อยละ 3-5 จะเริ่มเห็นค่าการทำงานตับดีขึ้น และปริมาณไขมันตับเริ่มลดลง
  2. อารมณ์ บริหารจัดการให้ดี

เรื่องสำคัญที่เราควรรู้ อ่านฉลากแล้วต้องเข้าใจ

HFCS คืออะไร? สำคัญไฉน?

ตัวย่อ HFCS (High Fructose Corn Syrup) นี้ที่ติดอยู่บนฉลากคือ น้ำตาลที่ผลิดมาจากข้าวโพด  พบมากในน้ำอัดลม ชาเขียว กาแฟ ขนม คุ้กกี้ ซอสมะเขือเทศ น้ำหวาน เป็นน้ำตาลมีค่าความหวานสูงมาก กินแล้วทำให้ค่าไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงมากด้วย ซึ่งเมื่อไขมันไตรกลีเซอไรด์สูงยาวนานจะถูกดึงไปเก็บไว้ที่ตับ เป็นสาเหตุให้เกิดโรคตับคั่งไขมันเร็วขึ้น

เป้าหมายของการลดน้ำหนักต่อโรคตับคั่งไขมัน

เป้าหมายของการลดน้ำหนัก

น้ำหนักลด 3% ไขมันจะลดลง 35-100%

น้ำหนักลด 5% การอักเสบของตับจะลดลง 41+%

และเป้าหมายสูงสุดของการลดน้ำหนักต่อโรคตับคั่งไขมันคือ

น้ำหนักลด 7% การอักเสบตับสามารถลดลงได้ 64-90%

ถ้าน้ำหนักลด 10% พังพืดในตับสามารถลดลงได้ถึง 45%

ที่มา : จากบทความที่พิมพ์ลงในจดหมายข่าวของชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์ ฉบับที่ 149 เดือนมีนาคม 2560

ลักข์ฟังมาเล่า : โรคกระดูกพรุน

 

กิจกรรมเสวนา "จิบกาแฟยามสาย สไตล์เบาหวาน" โดย อ.พญ.ลลิตา วัฒนะจรรยา

กิจกรรมเสวนา “จิบกาแฟยามสาย สไตล์เบาหวาน” โดย อ.พญ.ลลิตา วัฒนะจรรยา

วิทยากรบรรยายในงานเสวนาของชมรมฯ เดือนมกราคม อ.พญ.ลลิตา วัฒนะจรรยา

เรื่อง     “โรคกระดูกพรุน”

เนื่องจากอาจารย์สมพงษ์ สุวรรณวลัยกร ติดภารกิจกะทันหัน ทางชมรมฯ จึงได้เรียนเชิญอ.พญ.ลลิตา วัฒนะจรรยา มาบรรยายในเรื่อง “โรคกระดูกพรุน” (Osteoporosis) แก่สมาชิก โดยทางชมรมฯ ได้เชิญอาจารย์มาในหัวข้อ “โรคกระดูกพรุนในผู้ป่วยเบาหวานสูงอายุ” แต่อาจารย์ได้อธิบายว่า “โรคกระดูกพรุน” นั้น เกิดขึ้นได้กับทุกคนไม่ว่าจะเป็นเบาหวานหรือไม่ก็ตาม

กระดูกของเรานั้นมีรูและช่องว่างอยู่ แต่คนที่เป็นโรคกระดูกพรุนคือ กระดูกจะบางจนรูหรือช่องว่างที่มีอยู่นั้นเกิดเป็นรูกว้าง เป็นช่องว่างกว้างขึ้นกว่าเดิมจนส่งผลให้กระดูกสันหลังยุบ หรือกระดูกหักได้ง่ายทั้งที่ไม่ได้เกิดจากเหตุที่รุนแรง

กระดูกของคนเราจะเติบโตขึ้นตามวัยจนถึงช่วงอายุ 20-30 ก็จะหยุด (ยกเว้นคนที่มีภาวะผิดปกติกระดูกจะไม่หยุดโต) เพราะฉะนั้นในวัยเด็กหากได้กินอาหารอย่างเต็มที่และถูกสุขลักษณะก็จะทำให้กระดูกของคนๆ นั้นเติบโตได้อย่างเต็มที่ หลังจากกระดูกหยุดเติบโตก็จะนิ่งจนถึงวัย 40 หลังจากนั้นมวลกระดูกจะเริ่มบางลงตามธรรมชาติ

ภาพความแตกต่างระหว่างกระดูกปกติ และ กระดูกพรุน ที่อ.พญ.ลลิตา นำมาประกอบการบรรยาย

ภาพความแตกต่างระหว่างกระดูกปกติ และ กระดูกพรุน ที่อ.พญ.ลลิตา นำมาประกอบการบรรยาย

ในเพศชายกระดูกจะเติบโตได้มากกว่าเพศหญิง ช่วงอายุที่นิ่งก็นานกว่าเพศหญิง และเมื่อถึงเวลาที่มวลกระดูกลดลงก็จะลดลงช้ากว่าของเพศหญิง โดยในเพศหญิงจะมีจุดเปลี่ยนที่ทำให้มวลกระดูกลดลงอย่างรวดเร็วคือช่วงที่ฮอร์โมนหมดหรือที่เรียกว่าวัยหมดประจำเดือนอีกด้วย เพศหญิงจึงมีความเสี่ยงเป็นโรคกระดูพรุนมากกว่าเพศชาย

โรคกระพรุนเป็นโรคที่ป้องกันได้ คนที่มีปัจจัยเสี่ยงจึงควรตรวจร่างกายและพบแพทย์เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะกระดูกพรุน

เกณฑ์ในการตรวจหาโรคกระดูกพรุนในคนปกติ เพศหญิงควรตรวจเมื่ออายุ 65 ปี เพศชาย 70 ปี แต่สำหรับผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงควรได้รับการตรวจก่อนเกณฑ์ที่กำหนด

ภาพการเปลี่ยนแปลงของกระดูกในแต่ละช่วงวัย ที่ อ.พญ.ลลิตา นำมาแสดงประกอบการบรรยาย

ภาพการเปลี่ยนแปลงของกระดูกในแต่ละช่วงวัย ที่ อ.พญ.ลลิตา นำมาแสดงประกอบการบรรยาย

ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุนคือ

  1. สมาชิกในครอบครัวมีประวัติกระดูกหักง่าย หรือ หักบ่อยเมื่อถึงวัยหมดประจำเดือน
  2. ประวัติของตัวเราเองว่าเคยเกิดอุบัติเหตุไม่รุนแรงแล้วกระดูกหักง่าย เช่น หกล้มแล้วเอามือยันแล้วกระดูกข้อมือหักถือว่าเป็นภาวะไม่ปกติ อุบัติเหตุรุนแรงคือ รถชน ตกจากที่สูง ซึ่งสามารถทำให้เกิดภาวะกระดูกหักได้เพราะมีความรุนแรง กระดูกหักจากอุบัติเหตุรุนแรงถือว่าเป็นภาวะปกติ
  3. ขาดฮอร์โมนเพศหญิง หากใครมีประวัติการตัดรังไข่และหรือมดลูกก่อนวัยหมดประจำเดือนตามธรรมชาติ มวลกระดูกจะตกลงเรื่อยๆ ทำให้เกิดภาวะกระดูกพรุนได้
  4. ประวัติการใช้ยาต่างๆ เช่น ผู้ที่ใช้ยาสเตียรอยด์มีภาวะเสี่ยงต่อการเป็นโรคกระดูกพรุนมากกว่า
  5. คนที่ผอมมากๆ น้ำหนักตัวน้อย ค่า BMI ต่ำ ถือว่ามีความเสี่ยงต่อภาวะโรคกระดูกพรุน
  6. ผู้ที่สูบบุหรี่ และ ดื่มแอลกอฮอล์ เป็นผู้มีความเสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุน
  7. การออกกำลัง ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกระดูกพรุนน้อยกว่า

วิธีคัดกรองผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุน

  1. หากเตี้ยลงมากกว่า 4 ซม.จากตอนหนุ่มสาว หรือ เตี้ยลงมากกว่า 2 ซม.ถือว่าผิดปกติ
  2. ตรวจด้วยเครื่องวัดมวลกระดูก โดยตรวจจากกระดูกสันหลังและสะโพก
  3. ตรวจเลือด

การวินิจฉัยโรคกระดูกพรุน (เป็นการแบ่งเพื่อรักษาให้ถูกต้องตามอาการ)

  1. ปกติ
  2. บาง คือ ไม่ปกติ เริ่มลดลง
  3. พรุน คือ ไม่ปกติ กระดูกบางลงไปเยอะ
  4. พรุนด้วยหักด้วย มีความบางของกระดูกสูง มีความเสี่ยงต่อการหักของกระดูกสูง ควรได้รับการรักษาด้วยยาเพิ่มมวลกระดูก

วิธีป้องกันและการรักษาโรคกระดูกพรุนโดยไม่ต้องใช้ยา

  1. ได้รับแคลเซียมเพียงพอ (1,000 มก./วัน) แคลเซียมจากธรรมชาติคือ ปลาตัวเล็กที่สามารถกินได้ทั้งกระดูก, นมและผลิตภัณฑ์ที่ทำจากนม ในผู้สูงอายุควรเลือกนมไม่มีไขมันหรือไขมันต่ำ, เต้าหู้, ผักใบเขียว, ถั่วและธัญพืช
  2. ได้รับ Vit D เพียงพอ ร่างกายสามารถสร้างวิตามิน D ได้เองตามธรรมชาติผ่านแสงแดดที่มีรังสีอุลตร้าไวโอเล็ตที่ทำปฎิกริยากับไขมัน Cholesterol ที่อยู่ในผิวหนังของเราและผลิตเป็น Vit D ที่มีประโยชน์ต่อกระดูกของเรา
  3. หยุดเหล้า หยุดบุหรี่
  4. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
  5. สำคัญที่สุดคือ การป้องกันระวังอย่าให้หกล้ม ไม่ว่ากระดูกจะบางแค่ไหนก็ไม่มีปัญหา แต่ถ้าหกล้มเมื่อไหร่ปัญหาจะตามมามากมาย ควรระวังท่าทาง ไม่เอี้ยวตัวกดชักโครก ไม่นั่งยองๆ

คำถาม              คุณหมอกระดูกแนะนำให้ผ่าตัดข้อเข่า แต่ไม่อยากผ่าตัด กินแคลเซียมจะช่วยได้หรือไม่?

อ.ลลิตา             ไม่เกี่ยวข้องกัน การกินแคลเซียมไม่ได้ช่วยให้ข้อเข่าหายเสื่อมได้

คำถาม              การกินแคลเซียมสามารถเพิ่มมวลกระดูกได้หรือไม่?

อ.ลลิตา             การกินแคลเซียมไม่ได้ทำให้มวลกระดูกเพิ่มขึ้น แต่เป็นการช่วยไม่ให้มวลกระดูกลดลงอย่างรวดเร็ว ในการรักษา การกินยาแคลเซียม และ Vit D ที่มากเพียงพอจึงจะสามารถเพิ่มมวลกระดูกขึ้นได้

คำถาม               บ้านเรามีสมุนไพรดีๆ ทำไมหมอถึงห้ามและไม่นำมาใช้?
อ.ลลิตา              สำหรับตัวหมอเองไม่เคยห้ามเลย พร้อมจะบอกคนไข้เสมอว่าให้เลือกที่น่าเชื่อถือได้ อย่างเช่น ถ้าเป็นของอภัยภูเบศร์ ที่มีการค้นคว้าวิจัยและทดลองจริง ซึ่งจะมีความปลอดภัยสูงกว่าแบบที่ เขาบอกมาว่า ซึ่งจากประสบการณ์แล้วที่เขาบอกมาไม่สามารถรักษาได้จริง และหมอจะบอกคนไข้ว่าอย่างดกินยาที่หมอให้เอง อยากจะทดลองกินอะไรให้บอกหมอด้วย จะได้ช่วยดูแลกัน

ที่มา : จากบทความที่พิมพ์ลงในจดหมายข่าวของชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์ ฉบับที่ 148 เดือนกุมภาพันธ์ 2560

ปล. โดยส่วนตัวลักข์ตั้งแต่มีโอกาส ขอมาทำหน้าที่ฟังเสวนาแล้วเขียนสรุปและพิมพ์ลงในจดหมายข่าวส่งให้สมาชิกชมรมฯ เบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์นั้น ทำให้เข้าใจกับคำว่า “สมุนไพร” “ธรรมชาติ” ที่คนส่วนใหญ่มักจะหลงเข้าใจผิด และถูกหลอกได้ง่ายว่าเป็นของดีที่ไม่มีพิษภัยมากยิ่งขึ้น

รวมทั้งการได้ลงมือทำอาหารและขนมให้หม่าม้า ยิ่งทำให้รู้ว่าของสดจากธรรมชาติ และรสจากธรรมชาติที่ปรุงแต่งน้อยที่สุดเลือกดึงความเป็นธรรมชาติออกมามากที่สุดนั้น … มีคุณค่า  มีความแตกต่าง และ เป็นสิ่งที่ดีจริง โดยมีเงือนไขว่า  “คุณค่าของธรรมชาติ” ไม่สามารถบรรจุให้เป็นแบบสำเร็จรูปขายได้เลย

อีกเรื่องสำคัญคือ สมุนไพรที่หลายคนหลงเชื่อว่าดี แต่ในความเป็นจริงแล้วคือ มีโทษได้สำหรับคนปกติทั่วไปเมื่อได้รับในปริมาณที่มากเกินกว่าที่ร่างกายต้องการ และ เป็นโทษอย่างแน่นอนสำหรับคนที่มีโรคประจำตัวที่ไม่เหมาะที่จะได้รับสมุนไพร โดยเฉพาะที่บอกต่อกันมาให้กินในปริมาณมากอย่างไม่เหมาะสมด้วย เช่น คนที่มีภาวะของคนที่มีโรคไต และ โรคหัวใจ สมุนไพรจะเป็นตัวเร่งให้อาการของโรครุนแรงขึ้น

ลักข์ฟังมาเล่า อ้วนแล้ว หวานแล้ว ลดได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ (2)

กิจกรรม จิบกาแฟยามสาย สไคล์เบาหวาน เสวนาในหัวข้อเรื่อง อ้วนแล้วหวานแล้ว ลดได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ

กิจกรรม จิบกาแฟยามสาย สไคล์เบาหวาน เสวนาในหัวข้อเรื่อง อ้วนแล้วหวานแล้ว ลดได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ

เรื่อง “อ้วนแล้วหวานแล้ว ลดได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ” ครั้งที่ 2

ทางชมรมเบาหวานฯ ได้รับความเอื้อเฟื้อจาก อาจารย์ปรียา เป็นอย่างสูงในการจัดกิจกรรมและการเสวนาอย่างต่อเนื่องเป็นครั้งที่ 2

ในครั้งนี้สมาชิกที่เข้าร่วมโครงการกับอาจารย์ในครั้งที่แล้ว ต้องเดินทางมาถึงรพ.ตั้งแต่เวลา 0700 น. เช่นเดิมเพื่อเจาะเลือดที่ปลายนิ้ว วัดเปอร์เซ็นต์ไขมัน และวัดความดัน แบบเดือนที่ผ่านมา เพื่อเป็นการติดตามผลหลังจากที่อาจารย์ได้ให้เทคนิค วิธีการลดความอ้วน และลดระดับน้ำตาลที่สามารถทำได้ด้วยตนเองไปแล้ว โดยมีสมาชิกได้รับรางวัลการดูแลตัวเองได้ดีที่สามารถลดเปอร์เซนต์เนื้อเยื่อไขมัน และ ลดระดับน้ำตาลได้ จำนวน 5 ท่าน

ในการบรรยายครั้งนี้ อาจารย์ปรียาได้เสริมเรื่องแนวทางการป้องกันการเกิดโรคกระดูกพรุน เนื่องจากสมาชิกของชมรมฯ ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงวัย แนวทางการป้องกันไม่ให้เกิดภาวะกระดูกพรุนทั้ง 4 แนวทางนี้จึงเป็นอีกเรื่องที่สำคัญ

• ให้กินอาหารที่มีแคลเซียมสูง
อาหารแคลเซียมสูงที่แนะนำให้กินคือ นมสด โยเกิร์ตรสธรรมชาติ เนยแข็ง เต้าหู้ขาวแข็ง เต้าหู้ขาวอ่อน ไม่แนะนำให้กินแคลเซียมเม็ด เนื่องจากอาหารที่แนะนำเหล่านี้มีเกลือแร่อื่นๆ ที่มีประโยชน์ต่อร่างกายด้วย เช่น ฟอสฟอรัส (แต่สำหรับผู้ที่เป็นโรคไต จำเป็นต้องจำกัดอาหารที่มีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูง)

การกินอาหารแคลเซียมสูงสำหรับคนที่อายุยังไม่ถึง 18 ปี คือกินเพื่อเสริมสร้างกระดูกให้แข็งแรง แต่สำหรับผู้ที่อายุเกิน 18 ปีแล้ว การกินอาหารที่มีแคลเซียมสูง คือ การกินเพื่อให้ร่างกายสามารถนำไปใช้ได้อย่างเพียงพอ ไม่ไปดึงแคลเซียมจากร่างกายมาใช้

การดื่มนมเพื่อให้ร่างกายสามารถดูดซึมแคลเซียมได้นั้น ต้องดื่มครั้งละน้อยๆ (ไม่เกิน 250 ซีซี) การดื่มครั้งละเยอะๆ (มากกว่า 250 ซีซี) ร่างกายดูดซึมแคลเซียมไม่ทัน ไขมันในร่างกายจะไปจับแคลเซียมแล้วขับออกมาทางอุจจาระแทน

• ให้ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
การออกกำลังกาเป็นประจำในผู้สูงอายุนั้น จะเป็นการเสริมสร้างกล้ามเนื้อให้แข็งแรง

• ให้ถูกแสงแดดในช่วงเช้าหรือเย็น
ในแสงแดดมีรังสีอุลตร้าไวโอเลต (หรือที่เรียกว่ารังสี UV) ซึ่งเป็นรังสีที่เป็นตัวกระตุ้นให้ไขมัน Cholesterol ที่เป็นส่วนประกอบของผิวหนังนั้น สร้างวิตามินดีได้โดยธรรมชาติ ซึ่งวิตามินดีนี้มีประโยชน์กับกระดูกของเรา
เพราะฉะนั้นคนที่ไม่โดนแดดเลย ร่างกายจะไม่สามารถผลิตวิตามินดีได้เลย

• ได้รับฮอร์โมนทดแทน
สำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุนเพราะมีการสลายแคลเซียมในปริมาณมาก แพทย์อาจจะเสริมด้วยฮอร์โมนทดแทนให้ได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ไม่ควรซื้อหามากินเอง

นอกจากเรื่องภาวะกระดูกพรุนแล้ว สิ่งที่อาจารย์ได้เน้นกับสมาชิกคือเรื่อง ไขมันคอเรสเตอรอล (Cholesterol)

ไขมันคอเรสเตอรอลนั้นมาจากร่างกายผลิตได้ตามธรรมชาติเอง และ การกินอาหารจากสัตว์เท่านั้น

อาหารจากพืชไม่มีไขมันคอเรสเตอรอล มีแต่กรดไขมันอิ่มตัว เช่น มะพร้าวไม่มีไขมันโคเรสเตอรอล มีแต่กรดไขมันอิ่มตัวสูง เมื่อกินเข้าไปในปริมาณมากจะส่งผลให้ไปขัดขวางการทำงานของตับ ไขมันคอเรสเตอรอลผ่านเข้าไปไม่ได้ทำให้เกิดภาวะไขมันคอเรสเตอรอลในเลือดสูง และเกิดเป็นภาวะไขมันพอกตับ

อาหารที่มีปริมาณคอเรสเตอรอลสูงที่สุดเมื่อเทียบในปริมาณ 100 กรัมที่เท่ากันคือ สมองหมู รวมทั้งอาหารประเภทเครื่องในสัตว์ทุกชนิดจะมีปริมาณไขมันคอเรสเตอรอลสูงมาก

อีกรวมทั้งในเครื่องในยังมีสารที่เรียกว่าพิวรีนสูง ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้กรดยูริกในเลือดสูง ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดโรคเก๊าท์

นอกจากนั้นแล้วเครื่องในสัตว์ยังเป็นตัวกรองสารพิษ ซึ่งในปัจจุบันการเลี้ยงสัตว์ทุกชนิดมีการใช้สารเร่งการเจริญเติบโต ยาฆ่าเชื้อเพื่อป้องกันโรคระบาดในสัตว์ และอีกสารพัดสารเคมีซึ่งแตกต่างจากการเลี้ยงสัตว์ในอดีตที่ปล่อยให้สัตว์เจริญเติบโตตามธรรมชาติ

ด้วยสาเหตุของการใช้สารเคมีในอุตสาหกรรมการเลี้ยงสัตว์ในปัจจุบัน อีกทั้งในเครื่องในยังมีสารที่ก่อให้เกิดโรคเก๊าท์ และในเครื่องในมีไขมันคอเรสเตอรอลในปริมาณสูง ทั้ง 3 เหตุผลนี้น่าจะเพียงพอให้เราเลิกกินเครื่องในสัตว์ได้นะคะ

ที่มา : จากบทความที่พิมพ์ลงในจดหมายข่าวของชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์ ฉบับที่ 147 เดือนมกราคม 2560

ลักข์ฟังมาเล่า อ้วนแล้ว หวานแล้ว ลดได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ

จิบกาแฟยามสาย สไตล็เบาหวาน เรื่อง อ้วนแล้ว หวานแล้ว ลดได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ

จิบกาแฟยามสาย สไตล็เบาหวาน เรื่อง อ้วนแล้ว หวานแล้ว ลดได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ

การจัดกิจกรรม “จิบกาแฟยามสาย สไตล์เบาหวาน” ในครั้งนี้สามารถจัดได้ว่ามีความพิเศษมากที่สุดเพราะเราเริ่มต้นกิจกรรมกันตั้งแต่เวลา 0700 น. ด้วยการเชิญชวนให้สมาชิกมาเจาะเลือดที่ปลายนิ้ว วัดเปอร์เซ็นต์ไขมัน และวัดความดัน ที่อาจารย์ปรียาได้จัดทีมมาเพื่อให้สมาชิกชมรมของเราได้รู้จักระดับความอ้วนและระดับน้ำตาลของตัวเอง

และหลังจากกิจกรรมการตรวจวัดและประเมินแล้ว อาจารย์ได้บรรยายถึงเทคนิค วิธีการลดความอ้วน และลดระดับน้ำตาลที่สามารถทำได้ด้วยตนเองต่างๆ ดังนี้

สำหรับคนที่ต้องการลดน้ำหนัก ลดไขมันในร่างกาย
พยายามชั่งน้ำหนักทุกวัน และให้ตั้งใจลดน้ำหนักให้ได้วันละ 1 ขีด ด้วยการ
• ลดปริมาณอาหารทุกอย่างที่กินลง เช่น ปกติเคยกินข้าว 2 ทัพพี ให้ลดลงเหลือ 1 ทัพพี ขนม 2 ชิ้น เหลือ 1 ชิ้น
• อาหารที่เป็นน้ำแกงมันๆ หรืออาหารที่ผัดด้วยน้ำมันในปริมาณมาก ให้กินเฉพาะส่วนที่เป็นเนื้อ
• อาหารที่เป็นน้ำกะทิ ให้กินแต่ส่วนที่เป็นเนื้อ
• กินเนื้อสัตว์เฉพาะในส่วนที่เป็นเนื้อ ไม่กินส่วนที่เป็นหนังและไขมันของสัตว์
• ไม่กินขนมหวาน ให้กินผลไม้แทน
• กินเนื้อปลา เนื้อไก่ เต้าหู้ นมพร่องมันเนยเป็นหลัก

สำหรับคนที่ระดับไขมันโคเลสเตอรอลเลว(LDL)สูงในเลือด ให้คุมอาหารด้วยวิธี
1. ไม่กินไข่แดงและเครื่องในทุกชนิด
2. ไม่กินหนังสัตว์และมันสัตว์
3. กินเบเกอรี่ให้น้อยลง เช่น เคยกินขนมปังทุกวัน ให้ลดลงเป็นวันเว้นวัน
4. งดอาหารทะเล เช่น กุ้ง ปลาหมึก หอยนางรม ปู
5. ไม่กินน้ำแกงกะทิและขนมหวานที่มีกะทิ

น้ำตาลในเลือด ไม่ควรมากกว่า 100 มก./ดล.
ถ้ามากกว่า 100 แสดงว่า มีภาวะพร่องต่อการใช้กลูโคส
ถ้ามากกว่า 126 เป็นเบาหวาน ควร ลดอาหารประเภทแป้งและน้ำตาล เช่น ข้าว เส้นก๋วยเตี๋ยวต่างๆ ขนมปัง ผลไม้หวานจัด ขนมและน้ำหวานต่างๆ น้ำผลไม้ ลูกอม

ปรับตัวอย่างไรไม่ให้อ้วน
1. เวลาหิวๆ อยากกินอะไรก็กินเถอะ แต่เริ่มทีละน้อย เช่น 1 จานเล็กๆ แล้วหยุดสักนิด ความอยากจะลดลง แล้วความรู้สึกอิ่มจะค่อยๆ มา ทำให้กินน้อยลงได้ แต่ถ้าเริ่มทีละมากๆ จะทำให้คุณกินได้เยอะมาก มากกว่าที่ร่างกายต้องการ ลองสังเกตดู เวลาหิวไปถึงร้านอาหารสั่งมามากมาย ตาถ้าอาหารทยอยมาแล้วขาดตอนไปสักนิด คุณจะรู้สึกอิ่มพอดี พออาหารที่เหลือมาเสริฟก็กินไม่ลงแล้ว

2. อย่าไปเสียดายอาหารเหลือด้วยการเข้าใจว่า กระเพาะของเราเป็นเครื่องกำจัดขยะ หลังรับประทานอาหารแล้วอาหารที่เหลือจัดเก็บให้เรียบร้อย อย่าวางล่อตาล่อใจ

3. ถ้าจะมีเพื่อนช่างกินก็ดีนะ ได้กินของอร่อยๆ ไปด้วยกันได้พอสนุก แต่กินนิดหน่อย นึกถึงเวลาแต่งตัวมากๆ หรือเลือกไปเฉพาะบางงานที่ชอบมากๆ หรือกำหนดไว้เลยว่าเดือนนี้จะไป 2 ครั้งเท่านั้น

4. ถ้าคุณเป็นประเภทกินก่อนพรุ่งนี้ค่อยลด ควรเปลี่ยนเป็นลดก่อนพรุ่งนี้ค่อยกินดีกว่านะได้ผล 100% เช่น พรุ่งนี้นัดกันไปกินบุฟเฟ่ต์ กลางวันและเย็นวันนี้กินลดลงจากที่เคย หรือเย็นนี้ออกกำลังกายมากเป็นพิเศษ

5. ถ้าเป็นคนชอบมีของขบเคี้ยว ใส่ปาดเสมอๆ ควรเปลี่ยนเป็นน้ำอะไรก็ได้ที่ไม่ให้พลังงาน เช่น น้ำเปล่า น้ำสมุนไพรต่างๆ หรืออมลูกอม เคี้ยวหมากฝรั่งที่ไม่มีน้ำตาลแทน

6. ถ้าคุณเป็นคนที่ชอบทำอาหาร ช่างทำ ช่างชิม ฟังดูแล้วลำบากนะ ทำเองถ้าไม่ชิมเองก็คงไม่มั่นใจนักว่าอร่อยจริง แต่ถ้าต้องชิมอาหารตลอดควรต้องลดอาหารมื้อหลักลงสัก 1 มื้อ ก็คงช่วยได้ดีเลย

7. ถ้าคุณชอบหวานชอบมัน สองรสนี้เวลาอยู่ด้วยกันจะทำให้อาหารอร่อยมาก รสกลมกล่อม กินได้เพลิน เทคนิคควบคุมคือ ลดปริมาณที่เคยกินลง กินให้น้อยลงกว่าเดิม เหลือ 1 ใน 2 หรือ 1 ใน 3 ก็ยังพออร่อยได้ และลดน้ำหนักลงได้ด้วย

8. คนที่ไม่ชอบดื่มน้ำเปล่า ต้องดื่มน้ำที่มีรสหวานตลอดแบบนี้ต้องลองเปลี่ยน เคร็องดื่มที่มีรสหวานแต่เป็นชนิดที่ใช้น้ำตาลเทียมแทนน้ำตาลทราย ก็จะได้เครื่องดื่มไม่มีพลังงาน หรืออาจลองปรับตัวเป็นการทำให้เครื่องดื่มนั้นเจือจางลง เช่น เติมน้ำแข็งมากขึ้น

9. ถ้าคิดจะเติมน้ำตาลในอาหารที่กำลังจะกิน ลองตั้งใจลดปริมาณน้ำตาลลงจาก 2 ช้อนชา เป็น 1 ช้อนชา คิดจะเติมครีมเทียม ก็ลดปริมาณลงเช่นกัน หรือหาอย่างอื่นมาแทน เช่น ใส่นมพร่องมันเนยแทนครีมเทียม พลังงานจะลดลง แต่ได้โปรตีนและแคลเซียมจากนมเพิ่มขึ้นด้วย

ที่มา : จากบทความที่พิมพ์ลงในจดหมายข่าวของชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์ ฉบับที่ 146 เดือนธันวามคม 2559

ลักข์ฟังมาเล่า โรคสมองเสื่อมในวัยสูงอายุ

โรคสมองเสื่อมในวัยสูงอายุ

อาการหลงลืมที่จะถูกจัดว่าเป็นปัญหาความจำในผู้สูงอายุก็ต่อเมือ ความจำที่หลงลืมไปนั้นมีปัญหากับการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ลืมไปว่าได้กินข้าวไปแล้วหรือยังซึ่งเรียกว่าเป็นภาวะของโรคสมองเสื่อม

ภาวะโรคสมองเสื่อม (Dementia) เป็นกลุ่มอาหารที่แสดงถึงความเสื่อมหรืถดถอยของการทำงานของสมอง การรู้คิด (cognition) และ เชาว์ปัญญา เป็นความผิดปกติในส่วนของความจำ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของบุคลิกภาพ อารมณ์ปรวนแปร และเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ก่อให้เกิดปัญหาทางพฤติกรรม และการเคลื่อนไหว ซึ่งอาจจะส่งผลให้เกิดปัญหาในการดูแลตนเองและหน้าที่การงาน

การรู้คิด (Cognition) หมายถึงเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ

  1. สมาธิ
  2. ความสามารถในการบริหารจัดการ การตัดสินใจ
  3. การเรียนรู้และความจำ
  4. ภาษา
  5. ความสามารถด้านการรับรู้ด้านมิติสัมพันธ์ เช่น เรื่องของทิศทาง การมองภาพ 3 มิติ
  6. ความสามารถในการรับรู้เกี่ยวกับสังคมรอบตัว

ตัวอย่างของการรู้คิด ในขณะที่สมาชิกชมรมฯ ฟังอาจารย์พูดมีสิ่งเร้าคือ ภาพที่เห็นกับเสียงที่ได้ยิน ถ้าเราไม่มีสมาธิ เราก็จะไม่ได้ยินเสียง หรือเห็นภาพก็ไม่จดจำ แต่ถ้าเรามีสมาธิเราจะตอบสนองด้วยการฟังภาษาแล้วเข้าใจ จากนั้นก็จะสามารถจดจำระยะสั้นได้ แต่หากต้องการให้สมองเก็บเป็นความทรงจำระยะยาวสมองก็ต้องมีกระบวนการหรือวิธีในการจัดการ เช่น ด้วยการจดบันทึก ซึ่งเราต้องมีความสามารถทางด้านการจัดการด้วย เพราะฉะนั่นอาจจะสรุปได้สั้นๆ ว่าการรู้คิด คือ การจัดการกับข้อมูล

ปัญหาความจำเสื่อมและสมองเสื่อม

คนสูงอายุปกติ จะมีภาวะของการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย ไม่มีผลต่อชีวิตประจำวัน

คนที่มีภาวะสมองเสื่อม ภาวะของการรู้คิดมีปัญหา มีผลต่อชีวิตประจำวันจนไม่สามารถปฏิบัติภาระหน้าที่และกิจวัตรได้

การประเมินความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน (Activity of Daily Living ADL)

ความสามารถขั้นพื้นฐาน (Basic ADL) กินข้าว อาบน้ำ แต่งตัว เข้าห้องน้ำ

ความสามารถที่ซับซ้อน (Instrumental  ADL) การเดินทาง ไปจ่ายตลาด ทำอาหาร กินยา การเงิน งานบ้าน

ผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมจะไม่สามารถดูแลเรื่องความสามารถขั้นพื้นฐานของตัวเองได้ จำเป็นต้องมีผู้ดูแล

กลุ่มอาการของสมองเสื่อม

  1. โรคอัลไซเมอร์
  2. โรคสมองเสื่อมจากหลอดเลือด
  3. โรคสมองเสื่อมชนิดลิววี่ บอร์ดี้
  4. โรคสมองเสื่อมจากการดื่มสุรา
  5. เนื้องอกในสมอง
  6. อุบัติเหตุ โรคพาร์กินสัน

การดำเนินของโรคสมองเสื่อมจะเริ่มต้นตั้งอายุ 65 ปีขึ้นไป จะเกิดขึ้นอย่างช้าๆ ค่อยเป็นค่อยไป ระยะเวลาหลังจากได้รับการวินิจฉัยแล้ว 2-16 ปี สาเหตุการตายจะมาจากการติดเชื้อ ปอดบวม ขาดสารอาหาร ขาดน้ำ เพราะการนอนติดเตียง

ระยะต่างๆ ของโรค

  1. ระยะเริ่มต้น จะมีภาวะหลงลืม หลงทิศทาง อารมณ์แปรปรวน
  2. ระยะรุนแรงปานกลาง ความจำเสื่อม เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ไม่ได้ อารมณ์เศร้า มีปัญหาทางด้านพฤติกรรม มีอาการหลงผิด มีภาวะประสาทหลอน บุคลิกภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
  3. ระยะรุนแรงมาก จะมีปัญหาทางด้านภาษาการสื่อสาร การขับถ่าย ระดับการรับรู้สติ และการเคลื่อนไหว

ยาที่ใช้บำบัดรักษา

  1. ยาปรับเพิ่มความจำ
  2. ยาจิตเวช รักษาภาวะซึมเศร้า ยานอนหลับ ยารักษาอาการหลงผิด หวาดระแวง ยาปรับอารมณ์ก้าวร้าว
  3. ยาลดไขมัน statin
  4. ยารักษาปัจจัยเสี่ยงด้านหลอดเลือด

กลยุทธการป้องกันภาวะสมองเสื่อม คือ การจัดกิจกรรมกระตุ้นสมองด้วยการเล่นเกม หรือทำกิจกรรมที่ไม่เคยทำมาก่อน และการออกกำลังกายสม่ำเสมอก่อนวัยสูงอายุ การไม่เกี่ยวข้องกับสารเสพติด(แอลกอฮอล์ บุหรี่) และระวังอุบัติเหตุทางสมอง การกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ โดยถือหลักกินให้สมดุล กินได้ทุกอย่างในปริมาณน้อย และควรหลีกเลี่ยงการกินไขมันอิ่มตัวสูง หลีกเลี่ยงเรื่องเครียดหรือหากมีภาวะเครียดหรือซึมเศร้าต้องไปพบแพทย์เพื่อรักษา นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ จะทำให้อุบัติการณ์ภาวะสมองเสื่อมลดลง และลดช่วงระยะเวลาที่มีอาการสมองเสื่อมให้เกิดขึ้นช้าลงได้ และยังไม่มีอาหาร อาหารเสริม สารอาหารใดในโลกนี้ที่ป้องกันโรคสมองเสื่อม โรคอัลไซเมอร์ได้ มีเงินแล้วจะซื้ออาหารเสริมหรือ Vitamin ต่างๆ กินก็ได้แต่ต้องรู้ว่าเป็นยาขายฝันไม่สามารถรักษาโรคได้ตามที่โฆษณาและในอาหารเสริมประเภท Vitamin E พบว่าการกินในปริมาณที่มากเกินไปทำให้เสียชีวิตจากโรคหัวใจได้

ที่มา : จากบทความที่พิมพ์ลงในจดหมายข่าวของชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์ ฉบับที่ 145 เดือนพฤศจิกายน 2559

ลักข์ฟังมาเล่า ยาเม็ดลดน้ำตาล

วิทยากรบรรยายในงานเสวนาของชมรมฯ เดือนกันยายน นพ.ปฏิณัฐ บูรณะทรัพย์ขจร

อ.ปฎิณัฐบรรยายที่ชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์

อ.ปฎิณัฐบรรยายที่ชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์

“จิบกาแฟยามสาย สไตล์เบาหวาน” ครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรกสำหรับอาจารย์ปฏิณัฐ อาจารย์จึงเตรียมความพร้อมมาอย่างดีสำหรับสมาชิกชมรมฯ ด้วยการบรรยาย  30 นาทีและให้เวลาสมาชิกชมรมฯ ได้ถามเป็นเวลาถึง 1 ชม.

ในช่วงถาม-ตอบ มีคำตอบของอาจารย์ที่เป็นเรื่องสำคัญในเรื่องเวลาของการกินยา อาจารย์บอกว่าเวลาที่ดีที่สุดสำหรับการกินยาคือ “เวลาที่ไม่ลืมกิน”

หมอจะไม่แนะนำให้ใช้ยาเม็ดเมื่อ

  1. เป็นเบาหวานชนิดที่ 1 ที่ตับอ่อนไม่สามารถผลิตอินสุลินได้แล้ว ไม่สามารถกินยาได้จำเป็นต้องใช้ยาฉีดเท่านั้น
  2. เจ็บป่วยหนัก
  3. หญิงตั้งครรภ์ (ในประเทศสหรัฐอเมริกาห้ามใช้ยาเม็ดเบาหวานในหญิงตั้งครรภ์โดยเด็ดขาด ต้องใช้อินซูลินเท่านั้น)
  4. มีโรคตับแข็ง หรือไตวาย

ยาเม็ดลดน้ำตาลสำหรับโรคเบาหวานมีทั้งหมด  7 กลุ่ม และไม่มียากลุ่มไหนใน 7 กลุ่มนี้ที่จะทำให้ไตวายได้เลย การไม่กินยาแล้วปล่อยให้ระดับน้ำตาลสูงต่างหากที่จะทำให้ชีวิตไม่ปลอดภัยและไตวายได้ และผู้ที่มีภาวะไตวายแล้วยาเม็ดจะไม่เหมาะอีกต่อไปเพราะยาเม็ดต้องมีการขับออกทางปัสสาวะด้วย ซึ่งถ้าขับออกมาไม่ได้ก็จะทำให้เลือดเป็นกรดได้

ยากลุ่มที่ 1 Metformin 500 mg 850 mg เป็นยากลุ่มแรกที่หมอเบาหวานทั่วโลกแนะนำ มีชื่อเล่นว่า ยาเบื่อข้าว จึงเป็นยาที่เหมาะกับผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก แต่ไม่เหมาะกับผู้สูงอายุที่ผอมเพราะจะทำให้กินข้าวไม่ลง ปริมาณสูงสุดที่กินได้ต่อวันคือ 3,000 มก. สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ที่ไตทำงานได้ 60% กินได้ไม่เกิน 2,000 มก. หากไตทำงานได้ 45% ไม่เกิน 1,000 มก.ต่อวัน

ยากลุ่มที่ 2 Chiorpropamide (Diabiness), Minidiab, Glibenclamide(Daonil), Dioazide, Gliclazide(Diamicron) 30 mg MR, 60 mg MR, 80 mg, Glimepiride(Amaryl) 1 mg, 2 mg, 3 mg กลุ่มยาก่อนอาหารที่ต้องกินยาก่อนอาหาร 30  นาที  ยากลุ่มนี้จะเพิ่มการหลั่งอินซูลิน มีโอกาสทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำได้ ถ้าหากมีภาวะกินไม่ลงหรือกินผิดเวลาจะเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ไม่เหมาะกับผู้สูงอายุ ยากลุ่มนี้จึงไม่เป็นที่นิยมแล้วในปัจจุบัน

ยากลุ่มที่ 3 Repaglinide (Novonorm) 0.5 mg 1 mg 2 mg กลุ่มยาก่อนอาหารที่ต้องกินยาก่อนอาหาร  15 นาที ยาตัวนี้จะหมดฤทธิ์ภายใน 3-4 ชม. ไม่ทำให้น้ำตาลต่ำ เหมาะกับผู้สูงอายุที่กินข้าวไม่แน่นอน สามารถปรับการกินยาเพิ่มได้หากกินได้เยอะ ไม่ควรใช้กับผู้ป่วยที่มีภาวะตับไม่ดี แต่ผู้ป่วยไตวายใช้ได้

ยากลุ่มที่ 4 Pioglitazone (Actos) ยากลุ่มนี้จะดึงเกลือกลับเข้าสู่ร่างกายห้เกิดภาวะหัวใจวายได้ และน้ำหนักเพิ่มขึ้นจากการดูดน้ำและเกลือกลับทางไตและเพิ่มไขมันที่ผิวหนัง ขนาดยา 30 มก./วัน จะลดระดับน้ำตาลได้ 70-80% ของขนาด ไม่แนะนำให้ใช้เกิน 45 มก./วัน และควรหยุดยาเมื่อพบภาวะตาเหลืองหรือค่าตับเพิ่มขึ้น >3 เท่า

ยากลุ่มที่ 5 Acarbose (Glucobay) หากค่าการทำงานของไตต่ำกว่า 30% ไม่ควรกิน, Voglibose (Basen) กินได้แม้มีภาวะไตวาย ยากลุ่มนี้ทานพร้อมอาหารคำแรก ช่วยชะลอการย่อยแป้งที่ลำไส้เล็ก อาการข้างเคียงของการกินยานี้คือ ภาวะคลื่นไส้, อาเจียน, ตดเยอะ และท้องเสียได้เพราะการกินแป้งเยอะทำให้แบคทีเรียทำงานเยอะ ต้องใช้วิธีค่อยๆ เพิ่มขนาดยาจะทำให้ลดอาการข้างเคียงเหล่านี้ลงได้

ยากลุ่มที่ 6 Sitagliptin (Januvia) เป็นยากลุ่มกระตุ้นการหลั่งอินซูลินแต่ไม่ทำให้น้ำตาลต่ำ ปัญหาของการใช้ยาตัวนี้คือราคาแพง

ยากลุ่มที่ 7 Dapaglifloxin (Forxiga) Empaglifloxin (Jardiance) เรียกง่ายๆ ว่ายาฉี่หวาน เป็นยาที่ดีสามารถทำให้น้ำหนักตัวลดลงโดยประมาณ 2 กก. ลดความดันลงได้ และสามารถลดอัตราการตายจากโรคหัวใจและหลอดเลือด แต่ผู้ที่มีค่าการทำงานของไตน้อยกว่า  45-60 ml/min จะไม่ได้ผล รวมทั้งผู้ที่ใช้ยานี้มักติดเชื้อราที่อวัยวะเพศหรือติดเชื้อที่ทางเดินปัสสาวะ รวมทั้งก่อให้เกิดอาการเลือดเป็นกรดได้

กิจกรรมถาม-ตอบหลังจบการบรรยาย

สมาชิก  :           คุณหมอที่รักษาเพิ่มปริมาณยา Metformin จาก 3 เป็น 4 เม็ด กินได้หรือไม่?

อ.ปฏิณัฐ :         ต้องดูปริมาณยาที่กินอยู่เดิมว่ากี่มิลลิกรัม ถ้าเป็น 500 มก.ก็กินได้ เพราะไม่เกิน 3,000 มก. แต่ถ้า 850 มก.ก็ไม่ได้ และต้องดูค่าไตประกอบว่าไม่เกิน 45% ก็ปลอดภัยที่จะกิน

สมาชิก :            กินสมุนไพรคู่ไปกับยาที่คุณหมอให้ได้หรือไม่?

อ.ปฏิณัฐ :         ถ้าจะกินสมุนไพรให้บอกหมอที่รักษาด้วย เพราะหมอจะได้ตรวจค่าตับกับไตให้ และสมุนไพรที่กินอาจจะมีปริมาณยาที่ไม่เท่ากัน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลสูง-ต่ำไม่เท่ากัน ใบไม้สมุนไพรต่างๆ นั้น 10 ใบก็มีขนาดใบไม่เท่ากัน ใบแก่-อ่อนไม่เท่ากัน ทำให้ออกฤทธิ์ก็ไม่สม่ำเสมอ ไม่เท่ากันทุกครั้งที่กิน รวมทั้งยังไม่มีงานวิจัยถึงผลข้างเคียงของการกินสมุนไพรว่าผ่านไป 10 ปีแล้วจะส่งผลอย่างไรต่อร่างกาย
สมาชิก :            ผลข้างเคียงของยา กับ แพ้ยาต่างกันยังไง?

อ.ปฏิณัฐ :         การแพ้ยาในความหมายคือ มีผื่นขึ้น ปากบวม ตาบวม การมีภาวะบวมจะไม่ปลอดภัย เพราะสามารถทำให้ถึงแก่ชีวิตได้ แต่ผลข้างเคียงของยาไม่ทำอันตรายถึงชีวิต เช่น กิน Metformin แล้วเบื่ออาหาร บางคนท้องเสีย หรือ ยากลุ่ม Acarbose กินแล้วทำให้ผายลมบ่อย

สมาชิก :            ได้อ่านงานวิจัยมาว่า Metformin ใช้ในแง่ยาอายุวัฒนะได้ จริงหรือไม่?

อ.ปฏิณัฐ :         ไม่เป็นความจริง ควรเลือกอ่านงานวิจัยจากแหล่งที่เชื่อถือได้ เพราะงานวิจัยที่อ้างว่าทำการทดลองในสัตว์แล้วได้ผลนั้น เป็นที่รู้ในกลุ่มคนอ่านงานวิจัยว่าเขาทำการทดลองกับพยาธิคือไส้เดือนดิน ยังไม่มีการทดลองกระทังในสัตว์ใหญ่เลย แล้วเราเป็นคนไม่ใช่ไส้เดือน และการอ้างว่ามีการทำการทดลองก็ไม่ได้เขียนวิธีการทดลองว่าทำการทดลองอย่างไร และยังไม่มีงานสรุปการทดลองออกมาเป็นผลงานวิจัยที่เชื่อถือได้ ในความเห็นของหมอคนที่ยังกินยา Metformin ได้แสดงว่าสภาพไตยังดีย่อมอายุยืนกว่าคนที่กินยา Metformin ไม่ได้เพราะมีภาวะไตวาย หรือโรคหัวใจแล้ว

สมาชิก :            ยาชะลอไตเสื่อมมีจริงหรือไม่?

อ.ปฏิณัฐ :         ยากลุ่มฉี่หวาน มีผลวิจัยว่าชะลอไตเสื่อมได้ ยาความดัน ที่กินป้องกันไตเสื่อมหลั่งจากมีไข่ขาวรั่วในปัสสาวะแล้วช่วยได้ และการควบคุมระดับน้ำตาลและความดันเป็นการชะลอไตเสื่อมได้ดีที่สุด และยาลดไขมันที่หมอให้สามารถลดการเกิดโรคหัวใจได้ คนที่คิดค้นยาลดไขมันกลุ่ม  Statin ได้รับรางวัล Noble Prize เพราะเป็นยาที่ช่วยชีวิตคนได้ ลดอัตราการตายของคนได้จริง

ลักข์ฟังมาเล่า คุมเบาหวานได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ

วิทยากรบรรยายในงานเสวนาของชมรมฯ เดือนสิงหาคม รศ.ดร.ปรียา ลีฬหกุล

งานเสวนาครั้งนี้ อาจารย์ รศ.ดร.ปรียา ลีฬหกุล หลักสูตรโภชนศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ให้เกียรติเดินทางมาบรรยายให้กับสมาชิกชมรมเบาหวานของเรา

คุมเบาหวานได้แน่ด้วยอาหารดัชนีน้ำตาลต่ำ

อาจารย์เริ่มอธิบายเรื่องของเบาหวานด้วย การคัดกรองโรคเบาหวานตามหลักเกณฑ์ของสมาคมโรคเบาหวาน

  1. ผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไป
  2. ผู้ที่อ้วน โดยมีค่า BMI >25 และมีพ่อ แม่ พี่น้องเป็นโรคเบาหวาน
  3. เป็นโรคความดันโลหิตสูง
  4. มีระดับไขมันในเลือดผิดปกติ
  5. มีประวัติเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์หรือคลอดบุตรน้ำหนักเกิน 4 กิโลกรัม
  6. เคยได้รับการตรวจพบว่ามีภาวะความทนทานต่อกลูโคสบกพร่อง
  7. มีโรคหัวใจและหลอดเลือด
  8. มีกลุ่มอาการถุงน้ำในรังไข่

และมีตารางการให้คะแนนในแต่ละหัวข้อ เช่น อายุยิ่งเยอะโอกาสเป็นเบาหวานยิ่งสูง เอวยิ่งใหญ่โอกาสเป็นเบาหวานยิ่งมาก มีสมาชิกในครอบครัวเป็นเบาหวาน โอกาสเป็นเบาหวานยิ่งเยอะ ยิ่งคะแนนรวมสูงมากเท่าไหร่ แสดงว่ามีโอกาสเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวานสูงมากขึ้นเท่านั้น

ตัวเลขค่าไขมัน LDL ที่เราควรรู้ :   ระดับไขมัน LDL ไม่ควรเกิน 130 มก./ดล. และถ้าค่าเกิน 160 มก./ดล. “ต้องกินยา” และในผู้สูงอายุควรควบคุมความดันไม่ให้เกิน 140/90 มม.ปรอท

ทำไมคนเป็นเบาหวานจึงควรกินอาหารที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ?

  1. การกินอาหารที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำสำหรับผู้ที่เป็นเบาหวาน จะทำให้ควบคุมระดับน้ำตาลได้
  2. อาหารที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ สามารถช่วยเรื่องการควบคุมน้ำหนักและยังช่วยให้น้ำหนักลดได้อีกด้วย

อาหารแช่แข็ง ควรกินหรือไม่? :     อาหารแช่แข็งที่สามารถเก็บไว้ได้นาน เมื่อเอาออกมาคลายความเย็นแล้วรสชาติไม่เปลี่ยนแปลง แสดงว่าผู้ผลิตต้องใส่สารเพื่อให้อาหารนั้นคงสภาพได้ โดยเฉพาะต้องมีการใช้เกลือในปริมาณมหาศาล อาหารแช่แข็งเก็บได้นานนั้นคุณค่าทางอาหารประเภทวิตามินและเกลือแร่จะสลายไป อาจารย์จึงไม่แนะนำ แต่ถ้าหากจำเป็นที่จะต้องกินเป็นครั้งคราวก็ขอให้กินน้อยครั้งที่สุด

เมื่อไหร่จึงจะเรียกว่าอ้วน? :          การมองเห็นด้วยสายตาแปลว่าอ้วนมากเกินไปแล้ว เพราะสายตาคือสิ่งสุดท้ายที่ทำให้เรารู้ตัวว่าอ้วน โดยเฉพาะคนที่อ้วนลงพุงที่มีการสะสมไขมันในช่องท้องในปริมาณมากนั้น ลักษณะการอ้วนลงพุงเป็นสาเหตุสำคัญของ “ไขมันคั่งตับ”

น้ำหนักของคนเราที่เพิ่มขึ้นจะเป็นการเพิ่มขึ้นของไขมัน 75% และจากกล้ามเนื้อเพียง 25% เท่านั้น อาจารย์ให้ดูภาพว่าเปรียบเทียบระหว่างคนสองคนที่น้ำหนักเท่ากันคนไหนสุขภาพดีกว่า? ระหว่างคนที่มีแต่กล้ามเนื้อเป็นมัดๆ กับ คนที่มีรูปร่างอ้วนพุงพลุ้ย จากนั้นอาจารย์จึงแนะนำเทคนิคในการลดน้ำหนักที่ได้ผลมาแล้วกับคนไข้ของอาจารย์ คือ

  1. ให้ชั่งน้ำหนักตอนตื่นขึ้นมาทุกเช้า โดยมีเป้าหมายให้น้ำหนักลดลงวันละ 1 ขีด 30 วัน อย่างน้อยก็ต้องได้ 2 กิโลกรัม ด้วยการกินอาหารได้เหมือนเดิมในปริมาณที่น้อยลงจากเดิมเท่านั้น
  2. เลือกชนิดของอาหารที่กินจะช่วยให้สำเร็จตามเป้าหมายได้สูง เช่น ไม่เลือกกินอาหารที่ผ่านการแปรรูปเพราะมีปริมาณเกลือสูงมาก เช่น ไส้กรอก (เนื้อ+ไขมัน 30%) หมูแฮม (เนื้อล้วน) ควรงดการดื่มน้ำผลไม้และหันมาเลือกการกินผลไม้เป็นลูกๆ แทนเพราะจะทำให้กินได้ในปริมาณน้อยกว่าและได้เส้นใยมากกว่า ให้ดื่มน้ำเปล่าเพิ่มจากปกติวันละ 8 แก้ว เป็น 12 แก้ว มีงานวิจัยว่าการดื่มน้ำช่วยเร่งการเผาผลาญเพิ่มขึ้นโดยควรดื่มทีละแก้วดีกว่า การดื่มทีละเยอะๆ ร่างกายจะดูดซึมไม่ทันทำให้ถูกขับออกมาเร็ว เครื่องดื่มน้ำผลไม้ น้ำอัดลม มีคาร์โบไฮเดรตในรูปของน้ำตาลควรหลีกเลี่ยง ผักที่อยู่ในดิน มีคาร์โบไฮเดรตสูงเพราะสะสมพลังงานในรูปของแป้ง เช่น มันฝรั่ง แครอท ควรเลือกกินผักที่อยู่บนดิน เช่น ผักใบเขียว ผักกาดขาว ผักกะหล่ำปลี

อาจารย์ได้ให้ความรู้เพิ่มเติมว่า ในร่างกายของเราทุกคนมีเซลมะเร็งสิงอยู่ในตัวทุกคน การเลือกกินอาหารที่ถูกต้องสามารถลดการเกิดมะเร็งได้ถึง 30% ควรหลีกเลี่ยงสารก่อมะเร็งอย่างของปิ้งย่างจนไหม้ ควรเลือกกินผักที่อยู่บนดิน เช่น กะหล่ำปลี หอม กระเทียม ผลไม้รสเปรี้ยว ขมิ้นชัน ชาเขียวแท้ๆ (ไม่ใช่ชาเขียวบรรจุขวด)

คนที่มีภาวะอ้วน จะทำให้เกิดภาวะดื้อต่ออินสุลิน คนที่กินคาร์โบไฮเดรตเยอะ ทำให้อินสุลินหลั่งออกมาเยอะ อินสุลินนอกจากจะเอาน้ำตาลไปใช้แล้ว ยังเอาไปสะสมเป็นไขมันด้วย ถ้าไม่อยากให้อินสุลินออกมาเยอะ ต้องควบคุมปริมาณอาหารทั้งในเรื่องปริมาณ และการเลือกอาหารคาร์โบไฮเดรตที่มีค่า GI ต่ำ (อาหารค่า GI ต่ำ น้ำตาลจะขึ้นช้า และอิ่มนานกว่าอาหารค่า GI สูง ที่จะทำให้น้ำตาลขึ้นสูงอย่างรวดเร็วซึ่งทำให้หิวเร็ว)

กิจกรรมถาม-ตอบหลังจบการบรรยาย

สมาชิก  :           กินใบแปะก้วยดีไหม? ช่วยในเรื่องความจำได้จริงหรือไม่? ควรกินอาหารเสริมวิตามินหรือไม่?

อาจารย์ปรียา :    ใบแปะก้วยที่มีขายอยู่ในบ้านเป็นแบบอัดเม็ดซึ่งอาจารย์ไม่รู้ว่ามีส่วนผสมอะไรอยู่ในนั้นบ้าง แต่สำหรับสมาชิกที่จิบกาแฟดำ ซึ่งกาแฟนั้นช่วยขยายหลอดเลือดดำทำให้ช่วยความจำได้อยู่แล้วสามารถกินแทนใบแปะก้วยได้  ที่สำคัญการกินอาหารเพื่อรักษาโรคหรือป้องกันโรค อยากแนะนำให้กินอาหารหลากหลายและประปรายไปเรื่อยๆ เพื่อให้ร่างกายเราได้คุณค่าสารอาหารที่ครบถ้วน บางคนกินอาหารซ้ำๆ เพียงชนิดเดียวหรือการกินสมุนไพรต่างๆ อัดเม็ดเพียงชนิดเดียวในปริมาณมากเป็นระยะเวลานาน จนตับรับไม่ไหวทำให้กลายเป็นดีซ่านอาจารย์ก็เคยพบมาแล้ว  ในเรื่องของอาหารเสริมวิตามินต่างๆ นั้นหลายอย่างที่ขึ้นทะเบียนอย.ว่ากินได้ แต่ไม่มีงานวิจัยรองรับที่มากพอว่ากินแล้วจะได้ผลตามที่โฆษณาอวดอ้าง แต่ถ้าอยากลอง และไม่มีข้อบ่งชี้ว่าจะเป็นอันตราย อาจารย์จะแนะนำให้เจาะเลือดตรวจก่อน เพื่อดูผลว่าหลังจากกินแล้วมีการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นหรือแย่ลงหรือไม่ให้คนไข้ทดลองและพิสูจน์ด้วยตัวเอง แล้วตัดสินใจเองว่าควรเสียเงินซื้ออาหารเสริมวิตามินเหล่านั้นต่อหรือไม่เอาเอง

สมาชิก :            เห็ดหลินจือกินแล้วช่วยลดระดับน้ำตาลหรือไม่?

อาจารย์ปรียา  :   จากงานวิจัยเห็ดหลินจือสามารถช่วยในเรื่องภูมิต้านทานได้ในคนที่มีภูมิต้านทานน้อย แต่สำหรับคนที่มีภูมิต้านทานในร่างกายปกติไม่ได้ช่วยอะไร และในเรื่องการลดระดับน้ำตาลที่อาจารย์เคยทำวิจัยให้กับองค์การเภสัชพบว่า เห็ดหลินจือสกัดสามารถลดระดับน้ำตาลได้แต่ลดได้น้อยกว่ายาเบาหวาน รวมทั้งกระเทียมสกัดก็เช่นกัน สามารถลดระดับไขมันได้แต่ลดได้น้อยกว่ายาลดไขมัน การกินยาในปริมาณที่แพทย์ระบุจึงได้ผลและปลอดภัยกว่า

ที่มา : จากบทความที่พิมพ์ลงในจดหมายข่าวของชมรมเบาหวาน รพ.จุฬาลงกรณ์ ฉบับที่ 143 เดือนกันยายน 2559