Hypoglycemia vs Hyperglycemia

คนที่เป็นเบาหวานทุกคนจะต้องเคยพบกับภาวะที่เรียกว่า ไฮโป หรือ น้ำตาลต่ำ (Hypoglycemia) และ ไฮเปอ หรือ น้ำตาลสูง (Hyperglycemia)  อย่างแน่นอน แต่รู้กันไหมว่าภาวะไหนอันตรายกว่ากัน?

Hypoglycemia คือ ภาวะของน้ำตาลในเลือดต่ำ (ต่ำกว่า 70 mg/dl) สาเหตุเกิดได้จาก

1. กินยา หรือ ฉีดยามากกว่าปกติ อาจจะด้วยเหตุผลของการลืม เลยกินยาหรือฉีดยาซ้ำ (อ่ะนะ คนเราก็ต้องมีลืมกันบ้าง แต่เมื่อก่อนนี้ลักใช้วิธีฉีดซ้ำไปเลย ไฮโปยับเยิน เดี๋ยวนี้ใช้วิธี รอประมาณ 2 ชั่วโมงแล้วดูผลเลือดว่าลืมฉีดยาไปจริงหรือเปล่า)

2. กินยา หรือ ฉีดยาแล้วไม่กินข้าวตรงตามเวลา ยาจะออกฤทธิ์ตรงตามเวลาเผง ถ้าเราไม่กินข้าว ย่อมเกิดภาวะน้ำตาลต่ำอย่างแน่นอน

3. ปริมาณอาหาร (ประเภทคาร์โบไฮเดรต)ที่กิน น้อยกว่าปริมาณยาที่ได้รับ (ปริมาณคาร์โบไฮเดรตที่เหมาะสม สามารถให้นักโภชนาการคำนวณให้ได้) หรือกินน้อยเกินไปนั่นเอง

4. ดื่มแอลกอฮอลล์ แอลกอฮอลล์บางชนิดกินแล้วมีผลทำให้ระดับน้ำตาลต่ำ (ส่วนจะเป็นชนิดไหน ไปถามคุณหมอเอาเอง แต่ถ้าจะให้ดี ไม่กินดีกว่า เพราะแอลกอฮอลล์มีฤทธิ์ทำให้เราขาดสติ)

5. ออกกำลังกายมากกว่าปกติ หรือ นานกว่าปกติ

เมื่อเกิดภาวะน้ำตาลต่ำ ร่างกายจะมีสัญญาณเตือนเป็นอาการต่างๆ เช่น หิว มือสั่น ใจสั่น(ลั่นตุ้บๆ แทบทะลุออกจากอก) เหงื่อออก ตัวเย็น มีนงง สับสน คิดอะไรไม่ออก ถ้านอนหลับอยู่ก็จะฝันร้าย รู้สึกหงุดหงิดนอนไม่ได้ และถ้าไม่ได้รับการแก้ไขก็จะถึงขั้นเป็นลม หมดสติ และอาจจะรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ ถ้าไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกต้องทันการณ์

Hyperglycemia คือ ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง (สูงกว่า 200 mg/dl) สาเหตุเกิดได้จาก

1. กินยา หรือ ฉีดยาน้อยกว่าปกติ (นึกเอาเองว่าค่าน้ำตาลที่ไปหาหมอมาดีแล้ว เลยลดยาเอง หรือ ไม่อยากกินยาเพราะมีความเชื่อว่ายาเบาหวานส่งผลเสียต่อตับ ต่อไตเลยงดยาเอง)

2. กินข้าว แต่ไม่กินยา หรือ ฉีดยาตามเวลา โรคเบาหวานเกิดจากตับอ่อนไม่สามารถทำหน้าที่ผลิตอินสุลินได้ตามปกติ จึงจำเป็นที่จะต้องใช้ยา หรือ อินสุลินช่วยทำหน้าที่ แต่ถ้าเราไม่กินยา หรือ ฉีดอินสุลิน ย่อมทำให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้นอย่างแน่นอน

อ่านเพิ่มเติม

Advertisements

มาเรียนรู้ดูแลเบาหวานของตัวเองกันเถอะ

หลังจากมีประสบการณ์ในการเป็นเบาหวานด้วยตัวเอง และจากการต้องดูแลสมาชิกในครอบครัวที่เป็นเบาหวาน ทำให้ตอบได้ว่า การควบคุมดูแลโรคเบาหวานนั้น จะว่าง่ายก็ง่าย จะว่ายากก็ยาก

ถ้าจะเทียบให้เห็นภาพก็เหมือนกับการปรุงบะหมี่สำเร็จรูปที่สามารถปรุงเสร็จได้ภายใน 3 นาที แต่ในความเป็นจริงเราก็ต้องใช้เวลาในการต้มน้ำให้เดือดก่อน ทุกเรื่องล้วนต้องใช้เวลา การเรียนรู้ การฝึกฝน จะืทำให้เป็นเรื่องง่ายในที่สุด

การจะดูแลเบาหวานให้ได้ดีนั้น สิ่งสำคัญที่สุด คือ ต้องความรู้ และ การลงมือปฏิบัติอย่างจริงจัง

มาดูกันว่า คุณสมบัติของคนที่จะเป็นโรคเบาหวานได้ มีอะไรบ้าง (เป็นโรคเบาหวานไม่ได้เป็นกันง่ายๆ นะคะ ต้องมีคุณสมบัติด้วย)

1. กินให้มากเกินความต้องการใช้พลังงานของร่างกาย, มีข้ออ้างเสมอว่าไม่มีเวลาไปออกกำลังกาย, ไม่มีความยับยั้งชั่งใจในการกินอาหาร โดยเฉพาะอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต (ข้าว แป้ง) และอาหารที่อุดมไปด้วยน้ำตาล โซเดียมและไขมัน  กินจนกระทั่งอวัยวะที่เรียกว่า ตับอ่อนต้องทำงานหนัก จนไม่สามารถผลิตอินสุลินได้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย หรือ ร่างกายเกิดภาวะดื้อต่ออินสุลิน (ผลิตได้แต่นำไปใช้ไม่ได้) ซึ่งเมื่อถึงเวลาที่เราไปตรวจร่างกาย (หรือร่างกายเกิดภาวะผิดปกติจนเราต้องไปพบหมอ) ก็จะพบว่า ระดับน้ำตาลในเลือดมีมากเกินกว่าเกณฑ์ปกติ จนคุณหมอต้องแจ้งว่า คุณมีคุณสมบัิติครบที่จะเป็นสมาชิกของโรคเบาหวานแล้ว

(ถ้าเพียงเรารู้จักยับยั้งชั่งใจ รู้จักกินอาหารในปริมาณที่พอเหมาะกับความต้องการของร่างกาย รู้จักชวนตัวเองเคลื่อนไหว ขยับออกกำลัง โรคเบาหวานก็ไม่สามารถมาทำให้ใครเป็นสมาชิกได้)

2. เป็นโรคเบาหวานเองโดยไม่ต้องทำอะไร เพราะอวัยวะที่เรียกว่าตับอ่อนนั้น เกิดอาการผิดปกติไม่สามารถผลิตอินสุลินได้เลย (เรียกว่าเกิดมาแล้วแก่เลย ไม่สามารถทำหน้าที่ได้เลย)  ซึ่งเป็นเรื่องของธรรมชาติของร่างกายเราจัดสรร ทำให้เราต้องเป็นโรคเบาหวาน ชนิดที่ 1 คือ เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ต้องพึ่งอินสุลินจากภายนอก (ต้องฉีดอินสุลินทุกวัน) ซึ่งเบาหวานชนิดที่ 1 นี้ ส่วนใหญ่แล้วจะเกิดขึ้นกับเด็กหรือคนที่มีอายุน้อย จึงมักจะเรียกว่าเบาหวานในเด็ก

ถึงแม้ว่าจะเป็นเรื่องยากสำหรับตัวเด็กและคุณพ่อคุณแม่ ทั้งในแง่จิตใจและการปฏิบัติตัวในการดูแลโรคเบาหวาน แต่ถ้ามองตามความเป็นจริงก็ต้องยอมรับว่าเราโชคดีที่ได้เกิดมาในยุคที่มีการค้นพบอินสุลินแล้ว และวิวัฒนาการของอินสุลินในปัจจุบัน มีการเลียนแบบการทำงานได้ใกล้เคียงกับที่ร่างกายผลิตแล้วด้วย (อินสุลินปั๊ม)

สังเกตไหมคะว่า เบาหวานประเภทที่ 1 หลีกเลี่ยงไม่ได้เพราะเป็นเรื่องความผิดปกติของตับอ่อนของเราเอง แต่เบาหวานประเภทที่ 2 เป็นเรื่องของพฤติกรรม หลีกเลี่ยงและป้องกันได้

ลักเชื่อว่า คงไม่มีใครอยากจะเป็นโรคเบาหวานหรอก (โรคอะไรก็ไม่อยากเป็น) แต่ในเมื่อไม่มีทางเลือกอื่นแล้ว ก็อย่าท้อถอนหรือยอมแพ้โรค เราต้องเปิดใจหาความรู้ และเรียนรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน ความรู้ีที่ได้มาจะช่วยทำให้ทุกคนที่เป็นโรคเบาหวาน (ทุกเพศ ทุกวัย ทุกเชื้อชาติ ทุกศาสนา ทุกชนชั้น ทุกอาชีพ) สามารถที่จะใช้ชีวิตอยู่กับโรคเบาหวานได้อย่างมีความสุข มีร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรง และสามารถมีชีวิตที่ยืนยาวอย่างมีคุณภาพได้ โดยไม่มีโรคแทรกซ้อน

เหตุผลสำคัญที่อยากชักชวนให้ทุกคนหันมาใส่ใจดูแลโรคเบาหวาน ก็เพราะว่าไม่อยากเห็นใครต้องทุกข์ทรมานจากโรคแทรกซ้อนของเบาหวาน การเป็นโรคเบาหวานแล้วควบคุมดูแลได้ เราก็จะเป็นแค่โรคเบาหวานเท่านั้น แต่ถ้าไม่ดูแลก็จะเกิดโรคแทรกซ้อนทางตา ไต หัวใจ ปลายประสาทขึ้น ซึ่งโรคแทรกซ้อนเหล่านี้ จะนำความทุกข์ ทรมานทั้งทางกาย และใจมาให้อย่างแน่นอน อีกทั้งยังทำให้สิ้นเปลืองเงินเป็นจำนวนมากมายมหาศาลอีกด้วย

ถ้ามีใครไม่เชื่อว่าโรคแทรกซ้อนจะเกิดขึ้นกับตา ไต หัวใจ และปลายประสาทได้จริง และต้องการพิสูจน์ด้วยการเอาชีวิตของตัวเองเป็นเครื่องทดลอง มีคำเตือนอยู่เรื่องเดียวที่อยากบอกไว้ก็คือ  หากเกิดการเสื่อม หรือ ความสูญเสียใดๆ ต่ออวัยวะของเราแล้ว เราจะสูญเสียอวัยวะนั้นไปตลอดกาล!!! อ่านเพิ่มเติม

ภาพนี้ที่หน้าสวนลุม

เมื่อวันอาทิตย์ไปทำความสะอาดถนนราชประสงค์มาล่ะ เตรียมการณ์อย่างดี กินเยอะ ลดยาอินสุลิน เพราะมั่นใจว่าต้องใช้พลังงานเยอะมากกว่าวันปกติอย่างแน่นอน

ไปถึง 9 โมงเช้า กำลังงงๆ ว่าเค้าพูดอะไรบนเวที ฟังไม่รู้เรื่อง ลุยเลยดีกว่า อุปกรณ์พร้อม เจออะไรที่ไม่สะอาด คนละมือสองมือ เราลงมือทำ ด้วยความตั้งใจด้วยความอดทน ยังไงย่อมได้ผลที่ต้องการแน่นอน

ที่มั่นแรกที่เรายึด กำแพงที่หน้าสวนลุม มีสีบนกำแพงขาว มีเศษกระจก เศษหิน มีพี่ๆ น้องๆ หลายคนมาร่วมช่วยกัน พี่ขัดน้องถู พี่หยิบน้องส่ง ทำกันไปเรื่อยๆ เราช่วยกันทำให้ที่สาธารณะสะอาดและสวยงาม

ในเวลาไม่กี่ชั่วโมง เราก็ได้กำแพงสีสวย ที่สะอาดตา

เดินถัดออกมาก็ได้เห็นเขาเตรียมการกวาด และ ล้างถนน คนละมือ สองมือ รวมกันหลายๆ คน ถนนก็สะอาดเอี่ยมอ่องได้

สองสามคนโรยผงซักฟอก พี่ขับรถฉีดน้ำ พี่ๆ น้องๆ หลายคนกวาดตาม มาด้วยใจ ทำด้วยมือ ถนนจะไม่สะอาดให้รู้กันไป เรี่ยมเร้เรไรเลยเห็นไหม? ^^

เดินกันไปเรื่อยๆ ใครเห็นอะไรทำได้ก็ทำ ไม่เกี่ยงกันว่าทำไมถึงต้องเป็นฉันที่ต้องมาทำอะไรแบบนี้ บ้านเราเมืองเรา หากเราอยากให้ใครเห็นว่าเรารักบ้านเมืองของเรา เราต้องลงมือทำในสิ่งที่สร้างสรรค์ อาจจะเล็กน้อย แต่ถ้าเรามีหัวใจเดียวกัน สิ่งเล็กน้อยนี่แหละ สร้างภาพที่สวยงามขึ้นได้

ระหว่างทางที่เดิน ใครมีหน้าที่ทำอะไรก็ทำหน้าที่ของตน ใครตั้งใจมาทำความสะอาดก็ลงมือทำอย่างไม่เกี่ยงงอน ถนนราชประสงค์ในระหว่างนี้ มีกลิ่นเหม็นรุนแรงมากมาย พี่ลักได้แต่ขอภาวนาในใจ อย่าให้มีใครมาชักชวนคนไทย มาอยู่มากินมานอนแบบนี้อีกเลย เพราะสุขภาพอนามัยของพี่ๆ น้องๆ ที่ต้องมาอยู่อย่างแออัด ไม่ถูกสุขอนามัย คงจะมีผลทำให้ร่างกายต้องเจ็บป่วย ติดเชื้อ ทรุดโทรมอย่างแน่นอน สงสารจัง … แล้วก็สงสารทุกๆ คนด้วย ที่ต้องสูดดมควันพิษจากการเผายาง T_T

กลุ่มของเราที่ได้พบเจอกันโดยบังเอิญ ทั้งที่เป็นเพื่อนเก่าและเพื่อนใหม่ มาจากปริมณฑลและต่างจังหวัด  ทั้งนนทบุรี นครปฐม และขอยแก่น  มากันด้วยหัวใจ ด้วยความหวัง ด้วยความศรัทธา ด้วยความเชื่อมั่น มาทำงานกันด้วยความรู้สึกรักแผ่นดินบ้านเกิดเมืองนอน ที่เรียกว่าแผ่นดินไทย

ลักไม่รู้ว่าสำหรับคนอื่นๆ มาด้วยเหตุผลอะไร แต่สำหรับลักแล้ว ด้วยเหตุผลเดียวเท่านั้น … หากสิ่งที่เราช่วยกันทำในวันนี้ แล้วทำให้ถนนที่ใช้สำหรับการเดินทางไปรพ.จุฬา และ รพ.ตำรวจเปิดใช้ได้สะดวกขึ้น ถ้ามีคนป่วยสัก 1 คนรอดชีวิตเพราะการเดินทางที่สะดวก ก็คุ้มค่าแล้วล่ะ

ขอบคุณความรักของพ่อแม่ ขอบคุณครูบาอาจารย์ที่สอนสั่ง ขอบคุณกัลยาณมิตรทุกท่าน ขอบคุณที่รักกัน ขอบคุณที่ห่วงใยกันเสมอ ขอบคุณที่มอบแต่สิ่งดีๆ ให้ตลอด ชีวิตลักโชคดีจริงๆ

บทเรียนสำคัญที่ไปทำงานครั้งนี้ …. เลยเวลาพีคของยาไปแล้ว ก็ยังไฮโปได้อีก … หงิง หงิง หงิง แก้ไฮโปกันวุ่นทีเดียว ฮี่ ฮี