สิ่งที่ได้เรียนรู้จากการล้างไตทางช่องท้องให้แม่

ครบ 3 ปีเต็มแล้วที่ลักข์ล้างไตทางช่องท้องให้คุณแม่เองที่บ้าน อยากบอกว่าดีใจมากมายที่ตัดสินใจเลือกวิธีนี้ รวมทั้งภูมิใจในตัวเองอย่างมากมายที่ได้ดูแลคุณแม่อย่างเต็มที่ตามที่ตั้งใจไว้

เหนื่อยมั้ย เหนื่อยมากกกกกกกกกเลยค่ะ แต่ก็คุ้มค่ามากกับการใช้เวลาทุกนาทีในการดูแลคุณแม่ … เราจะมีเวลาที่ได้อยู่ร่วมกันอีกนานแค่ไหนก็ไม่รู้  เนาะ

เอ .. แต่จะว่าไป ช่วงเวลาเกือบสองเดือนที่ต้องดูแลคุณแม่หลังจากที่คุณแม่หกล้มกระดูกสันหลังยุบต้องนอนพักอยู่บนเตียงซึ่งคุณแม่ช่วยเหลือตัวเองได้ไม่สะดวกนัก เมื่อเปรียบเทียบกันแล้วการดูแลคุณแม่ที่ต้องล้างไตทางช่องท้องนั้น กลายเป็นเรื่องง่ายไปเลยทีเดียว 🙂

สิ่งมีค่าที่สุดอีกอย่างนอกเหนือไปจากเวลาที่ลักข์ได้ร่วมกับคุณแม่แล้ว ก็คือความรู้ 🙂 สิ่งที่ลักข์ได้เรียนรู้แม้จุดประสงค์หลักจะเป็นไปเพื่อดูแลรักษาคุณแม่ แต่สิ่งที่ลักข์ได้ตามมาก็คือ ลักข์ค้นพบวิธีที่ลักข์เคยวาดฝันเอาไว้ว่าอยากที่จะมีชีวิตและได้ใช้ชีวิตอยู่กับโรคเบาหวานอย่างมีความสุข อย่างคนที่มีสุขภาพที่ดี และห่างไกลจากโรคแทรกซ้อนของเบาหวานให้ไกลที่สุด ใช่แล้วค่ะ ความรู้ที่ได้ลักข์สามารถนำมาใช้เพื่อดูแลและป้องกันโรคให้กับตัวเองได้ 🙂

สิ่งที่ลักข์ได้เรียนรู้ตลอดช่วงระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมานี้คือ

1. อย่าหลงเชื่อคำโฆษณาที่คุยโวแล้วเราต้องเสียเงินซื้อ อย่าหลงเชื่อความหวังดีที่ถูกส่งต่อกันมา อย่าหลงเชื่อความปรารถนาดีที่บอกต่อกันมา เพียงเพราะคำว่ามันเป็นพืช ผักสมุนไพร ธรรมชาติไม่มีอันตราย

เพราะนอกจากจะเคยลองสารพัดอาหารและสารพิษที่ใครต่อใครมาขายความหวังให้หายจากโรคเบาหวาน ซึ่งก็ไม่เห็นได้ผลสักอย่าง ตอนที่คุณแม่ล้างไตในช่วงแรก ก็ใช่ว่าจะไม่เคยลอง ผลที่ได้นอกจากจะบวมบ้าง ความดันสูงบ้าง แล้วโรคไตก็ยังไม่หาย การลองครั้งสุดท้ายของผลิตภัณฑ์อาหารเสริมจากธรรมชาติ แลกมาด้วยผื่นแพ้ขึ้นเต็มหน้า ต้องวิ่งพากันไปหาหมอที่รพ.ให้ช่วยรักษา เสียทั้งเงินทั้งเวลา แถมอาจจะเป็นการนำชีวิตไปเสี่ยงกับความตายอีกด้วย

ไม่ว่าใครหน้าไหนมาเรียกให้ทดลองอีก ก็จะตอบด้วยความมั่นใจว่า ขอให้คุณแม่ของลักข์ตายตามธรรมชาติของอายุขัย หรือของโรคเถิด อย่าหาวิธีเร่งให้คุณแม่ลักข์ตายด้วยวิธีอื่นเลย 🙂

Mama allergy face2. การดูแลรักษาโรคเรื้อรัง (เบาหวาน ความดัน ไต)  รวมทั้งการป้องกันโรคแทรกซ้อนที่มีสาเหตุจากโรคเรื้อรัง ตัวเราคือหมอที่ดีที่สุด

ลักข์ไม่รู้ว่าที่รพ.เอกชนรักษายังไง แต่ที่ลักข์เจอ(แต่ก็ใช้เวลากว่าจะเข้าใจ) อาจารย์หมอ (หมอที่รักษาด้วยและยังเป็นครูสอนหมออีกด้วย) บอกกับลักข์ว่า “ผมเป็นได้แค่โค้ช แนะนำได้ บอกวิธีได้ แต่คนที่จะเป็นหมอที่รักษาคนไข้ได้ดีที่สุดก็คือตัวคนไข้เอง เพราะเป็นคนเดียวที่ได้อยู่กับตัวเองตลอด 24 ชม.ต่อวัน 7 วันต่อสัปดาห์ ผมแนะนำได้ว่าควรจะกินยาอะไร ต้องควบคุมคู่ไปกับการออกกำลังกายและการกินอาหาร แต่ถ้าตัวคนไข้ซึ่งเป็นหมอดูแลตัวเองไม่ทำ การรักษาจะได้ผลดีได้อย่างไร”

Dr.Sompongse and Mama

เท่าที่ลักข์มีโอกาสได้รักษากับคุณหมอมาหลายท่าน คุณหมอจะไม่ได้รักษาแบบ one man show แต่มากันแบบยกทีมเลย  มีทั้งพยาบาล ทั้งนักโภชนาการการ เภสัชกร ให้ความรู้และคำแนะนำ รวมทั้งตอบคำถามที่เราสงสัยได้เสมอ และโดยส่วนตัวลักข์เอง หลังจากที่ผ่านอะไรมาเยอะบอกได้เลยว่า ทีมผู้ดูแลมีความจำเป็นกว่าหมอเสียอีกเพราะเราสามารถติดต่อสอบถามขอความรู้ได้สะดวก และติดต่อเจอง่ายกว่าหมอเสียอีก

ลักข์ยอมรับว่ากว่าลักข์จะตั้งตัวติด คิดได้ ก็ใช้เวลาพอสมควร 🙂

3. การจดบันทึกมีประโยชน์ต่อการรักษาของคุณหมอมาก และคนที่ได้รับผลประโยชน์สูงสุดจากการจดบันทึก คือตัวเราเอง

ตอนลักข์ดูแลตัวเองลักข์ใช้สมุดบันทึกอาหาร ค่าน้ำตาล และปริมาณอินสุลิน คุณหมอดูสมุดบันทึกแล้ว สามารถให้คำแนะนำเรื่องการเพิ่มลดอินสุลิน ช่วงเวลาที่ออกกำลังกายให้กับลักข์ได้ เมื่อเราสามารถเป็นหมอที่รักษาตัวเองได้ดี โค้ชก็สามารถให้คำแนะนำที่ส่งเสริมให้เรามีสุขภาพที่แข็งแรงยิ่งขึ้นได้

แต่สำหรับการดูแลคุณแม่ ลักข์จดบันทึกทุกอย่างเลย เพราะการบันทึกค่าน้ำตาลมีประโยชน์สำหรับการรักษาของคุณหมอที่รักษาเบาหวาน การบันทึกค่าความดันมีประโยชน์สำหรับการรักษาของคุณหมอที่รักษาโรคหัวใจและโรคไต การบันทึกการไปหาหมอ การรักษาของคุณหมอ มีประโยชน์เวลาไปหาหมอตามนัดครั้งต่อไป

จดตามความจริงที่ทำ และที่เกิดขึ้น ไม่ต้องกลัว ไม่ต้องอายนะคะ การซื่อสัตย์กับตัวเองเป็นเรื่องสำคัญ เพราะจะช่วยให้คุณหมอหาวิธีดูแลรักษาเราให้ดีขึ้นได้จริงๆ ข้อมูลผิด การรักษาพลาดนะคะ ชีวิตเราวิบัติด้วยตัวเราเองเลยนะคะ

mama b/p record 4. การล้างไตทางหน้าท้องไม่ให้ติดเชื้อ (ตลอด 3 ปีเต็มไม่เคยติดเชื้อเลย) คือ การรักษาความสะอาด ตามที่ทีมพยาบาลแนะนำ

หลังจากที่ลักข์ตัดสินใจเลือกวิธีการล้างไตทางช่องให้คุณแม่ ญาติสนิทมิตรสหายล้วนเตือนด้วยความปรารถนาดีว่า การล้างไตทางช่องท้องโอกาสติดเชื้อสูงทำให้โอกาสตายสูงตามไปด้วย ลักข์เข้าใจความหวังดี แต่ลักข์มีเป้าหมายไว้ในใจแล้วว่า คุณแม่ต้องมีคุณภาพชีวิตที่ดี และต้องมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุข ช่วยเหลือตัวเองได้ แม้จะต้องล้างไต การล้างไตทางช่องท้องคือคำตอบ

ส่วนความห่วงใย ความปรารถนาดีของคนทั้งหลายนั้น ลักข์เอาไปตั้งเป็นคำถามกับทีมพยาบาลว่า เป็นไปได้หรือเปล่าที่จะไม่ให้เกิดการติดเชื้อ เป็นไปได้แต่.. มีเงื่อนไขคือ ทั้งคนไข้และคนดูแลต้องดูแลรักษาความสะอาดตามที่พยาบาลแนะนำ เพราะวิธีที่พยาบาลแนะนำเป็นวิธีที่ผ่านการทดลอง ผ่านการทดสอบ ค้นคว้า และปฏิบัติมาแล้วว่าเป็นวิธีที่ได้ผลจริง  จึงเอามาสอน ไม่ใช่นั่งเทียนคิดเอา มโนเอาเอง

Dr.Nalinee and Mama5. หลักสำคัญในการกินอาหาร กินให้ครบทุกหมวดหมู่ตามหลักโภชนาการ + เลือกกินอาหารอายุสั้นเสมอ เพราะจะทำให้เราอายุยาวและผิวสวยสดใสอ่อนกว่าวัยตลอดทุกช่วงอายุ (อาหารอายุสั้นคือ อาหารสด อาหารอายุยาว คือ อาหารที่ผ่านการถนอมอาหารด้วยกระบวนการต่างๆ ทำให้เก็บไว้ได้นาน)

Food Pyramid
6. สุขภาพดี ไม่มีขายสำเร็จรูป และไม่มีทางที่ร่างกายจะดีขึ้นได้ภายในไม่กี่วัน ทั้งดีท็อกซ์ น้ำด่าง ล้างพิษตับ คุณหมอล้วนออกมายืนยันแล้วว่าหลอกลวงทั้งนั้น

เคล็ดไม่ลับของคนสุขภาพดีคือ ตนเป็นที่พึ่งของตนเท่านั้น การที่รู้จักเลือกกินอาหารที่ดี มีประโยชน์ต่อสุขภาพ การพักผ่อนอย่างเพียงพอ และการออกกำลังกายล้วนเป็นสิ่งสำคัญจำเป็นที่ต้องทำด้วยตัวเองเพื่อให้ตัวเองมีสุขภาพที่ดี

Mama at Lumpini Park
ผลลัพธ์ที่ลักข์ได้ตัดสินใจพาคุณแม่ออกมาจากห้องไอซียูเมื่อเมื่อเกือบ 4 ปีที่แล้ว และดูแลการล้างไตทางช่องท้องให้คุณแม่เองที่บ้านมาได้ 3 ปีเต็ม ลักข์ว่าตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาเป็นช่วงเวลาที่มีค่าและเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดเสมอ ที่ได้ทำหน้าที่ของลูก .. ที่รักแม่ 🙂

เป็นกำลังใจให้กับทุกๆ คนที่ต้องเดินทางมาถึงจุดของการล้างไตนะคะ อาจจะต้องผ่านช่วงเวลาของความโศกเศร้าเสียใจ และปัญหามากมายกันบ้าง แต่ทุกอย่างจะผ่านไปได้ค่ะ รักษาใจตัวเองให้ดีและท่องคาถาไว้เสมอว่า ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน ไม่ว่าจะอยู่ในฐานะของคนไข้หรือผู้ดูแลนะคะ 😉

ถามมา ตอบไป คุยกันเรื่องโรคไตวาย (1)

ได้รับจดหมายไฟฟ้ามาสอบถามเกี่ยวกับเรื่องโรคไต เขียนตอบกันไปมาหลายวัน เมื่อได้รับจดหมายฉบับสุดท้ายที่เขียนมาขอบคุณ แสดงว่าที่ตอบไปน่าจะมีประโยชน์อยู่บ้าง อย่ากระนั้นเลย เอามาลงบล็อคดีกว่า เผื่อใครมีคำถามเดียวกัน จะได้ไม่ต้องเขียนตอบคำถามที่ซ้ำกันอีก ฮี่ ฮี่

คำถาม : วันนี้ตัดสินใจวางท่อเพื่อล้างไตทางหน้าท้องแล้ว อยากจะรู้ว่าควรเริ่มดูแลคุณพ่ออย่างไร อาหารที่จะทำไม่ให้ท่านเบื่อ เพราะเห็นคุณหมอบอกว่าผักใบเขียวห้าม ผลไม้ห้าม

ลักข์ตอบ : เรื่องสำคัญคือ ต้องดูว่าผลเลือดเป็นอย่างไร (เมื่อก่อนก็ไม่รู้ค่ะ ใช้วิธีถามหมอเอาดื้อๆ เลยว่าคุณหมอรู้ได้อย่างไร หมอดูค่าตัวไหน) การที่รู้ค่าและเข้าใจความหมายจะช่วยได้มากในการปรับเรื่องโภชนาการ

อย่างเช่น ค่า K หรือค่าโปแตสเซียม ถ้าค่าเกิน  ก็จะต้องงดกินผักใบเขียวอย่างจริงจัง เพราะค่าตัวนี้มีผลกับหัวใจ แต่เมื่อล้างไตทางหน้าท้องไปแล้ว ค่าตัวนี้ดีขึ้นก็ทานผักได้มากขึ้นค่ะ

ส่วนผลไม้ ก็มีผลเกี่ยวกับค่าโปแตสเซียมด้วยเช่นกัน และมีผลต่อน้ำตาลด้วย ต้องดูคู่กัน

ทั้งผักและผลไม้กินได้บ้าง ต้องเลือกที่มีค่าโปแตสเซียมน้อยๆ ไว้ก่อนค่ะ ส่วนใหญ่จะเป็นผักสีอ่อนค่ะ

การเลือกทานผักผลไม้ จะอิงกับผลเลือดค่ะ ถ้าหมอห้ามตอนนี้ อาจจะเพราะค่า K สูงจนหมอไม่อยากให้เกิดอันตราย แต่ถ้าล้างไตแล้วค่าดีขึ้นก็ทานได้บ้างค่ะ

ส่วนเรื่องเบื่ออาหารนั้น ต้องอยู่ที่กำลังใจเป็นสำคัญค่ะ เพราะว่าอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต คือ จืดค่ะ แล้วโดยเฉพาะที่ล้างทางหน้าท้อง เมนูหลักคือไข่เลยค่ะ เพราะการล้างทางหน้าท้องจะสูญเสียโปรตีนเยอะ ต้องกินให้พอ ซึ่งโปรตีนที่ดีที่สุด มีของเสียตกค้างน้อยที่สุด ก็คือ ไข่ ค่ะ ถ้าไขมันไม่สูง ค่าฟอสฟอรัสไม่สูง ก็ยังพอกินไข่แดงได้บ้าง ถ้าไม่เช่นนั้นก็ไข่ขาวล้วนๆ เลยค่ะ การทำอาหารสดๆ ปรุงร้อนๆ ช่วยได้มากค่ะ

อย่างตอนนี้ค่าทุกตัวของคุณแม่ลักข์อยู่ในเกณฑ์ปกติหมด ยกเว้น albumin ซึ่งคือ ค่าโปรตีน ขนาดให้กินไข่วันละ 10 ฟองก็ยังน้อยเกินไปเลยค่ะ แต่จะให้ทานมากกว่านี้ก็ได้เป็นบางมื้อบางวันเท่านั้นค่ะ (ไม่งั้นอาเจียนแน่ๆ แม่บอกค่ะ)

เรื่องเบื่อ ต้องถามใจคุณพ่อ และคุณเป็นสำคัญ ถ้าทำใจยอมรับกับวิถีชีวิตใหม่ที่นับต่อจากนี้จะต้องเปลี่ยนไปได้ ชีวิตก็ไม่มีอะไรน่าเบื่อ เพราะจะมีเรื่องใหม่ๆ เกี่ยวกับโรคไตให้เรียนรู้เสมอๆ ค่ะ ค่อยๆ ปรับตัวปรับใจ เมื่อยอมรับได้ ทุกอย่างก็จะดีขึ้นค่ะ

คำถาม : อยากจะถามว่าถ้ากลับบ้าน ห้องที่ใช้ สำหรับล้างไต ต้องมีลักษณะอย่างไร และคำแนะนำเบื้องต้น

ลักข์ตอบ : ทางรพ.แนะนำเรื่องห้องอย่างไร หลักการใหญ่ตามที่ได้รับการแนะนำค่ะ
สำหรับลักข์เองก็ไม่ได้สร้างห้องใหม่ ใช้ห้องที่มีอยู่ แต่จัดระเบียบใหม่ ให้สะอาดและให้ง่ายต่อการทำความสะอาดทุกวันค่ะ

สำหรับการล้างไตทางหน้าท้อง เรื่องที่สำคัญตั้งแต่วันแรกและทุกๆ วัน คือ ความสะอาด สถานที่สะอาด คนสะอาด อุปกรณ์สะอาด ค่ะ

ส่วนเรื่องความคล่องแคล่วในการต่อสายนั้น ต้องใช้เวลาสักพักค่ะ

คำถาม : ช่วงนี้กำลังปรับห้องใหม่อยู่ค่ะ  แต่ยังเป็นห่วงเรี่อง อาหาร การกินน่ะค่ะ เพราะหมอบอกว่า กินอะไรไม่ได้นอกจากข้าว กับ ปลา เท่านั้น แล้วแบบนี้ พ่อจะมีแรงทำอะไรไหวคะ ของคุณแม่คุณลักข์ไม่เห็นเหมือนกันเลย

และต้องล้างไปตลอดชีวิต ต่อจากนี้ไปจะอย่างไร ท่านจะอยู่กับเราไปได้อีกนานเท่าไร ตอนนี้ รู้สึกท้อมากเลยค่ะ

ลักข์ตอบ : อย่าคิดกังวลเกินไป

อย่าบั่นทอนตัวเองว่าทำไมชีวิตไม่เหมือนคนอื่น เพราะไม่มีใครในโลกนี้ที่มีชีวิตเหมือนกันเลย ไม่มีประโยชน์ที่จะคิด และจะเปรียบเทียบ

วิธีเรียนลัดเรื่องอาหารที่เคยทำคือ หมอให้แม่กินอะไร ลักข์กินด้วย ในช่วงแรก ยากมากกับรสชาติจืดสนิท แต่ผ่านมาปีแล้ว ชินกับรสธรรมชาติแล้ว และลักข์เองก็มีพัฒนาการในการทำอาหารเพิ่มมากขึ้นกว่าเดิมด้วย

ยอมรับว่าชีวิตช่วงแรก ลำบากในการปรับตัวมากๆ มากจริงๆ เพราะต้องเผชิญกับความไม่รู้ทุกๆ เรื่อง พร้อมๆ กัน ในขณะที่ยังต้องดำเนินชีวิตทุกอย่างต่อไปตามปกติ  แต่เมื่อเวลาผ่านไป ก็จะดีขึ้นค่ะ

ชีวิตในช่วงแรกต้องเคร่งครัดมาก เพราะเมื่อเดินทางมาถึงการฟอกไต หมายความว่า เลือด มีของเสียเยอะเพราะไตหมดสภาพที่จะขับออกแล้ว การล้างไตช่วยได้ แต่ต้องช่วยตัวเองด้วยการไม่เอาของเสียเข้าไปด้วย

เรื่องไม่มีแรง ก็คงต้องใช้เวลา ตอนนี้ต้องมีกำลังใจที่จะมีชีวิตอยู่ก่อน เมื่อปรับตัวได้ชีวิตเข้าที่ ก็จะดีขึ้น

ออกกำลังกายเบาๆ ทุกวัน เป็นสิ่งจำเป็น

การมีชีวิตอยู่กับการล้างไตทุกวัน เป็นเรื่องที่ต้องทำใจ เพราะเป็นทางเลือกสำหรับการมีชีวิต

การฝืนนิสัยเดิมของตัวเอง ฝึกนิสัยการกินใหม่ เป็นสิ่งจำเป็นเช่นกัน
ส่วนเรื่องการมีชีวิตอยู่ได้ยืนยาวแค่ไหน ลักข์เองก็ไม่รู้ว่าแม่จะอยู่ได้อีกนานแค่ไหน ลักข์รู้แต่ว่าวันนี้เขายังมีชีวิตอยู่ ลักข์ก็ดูแลให้ดีที่สุด วันที่แม่ไม่อยู่ ลักข์ไม่อยากร้องไห้ว่าถ้ารู้อย่างนี้จะดูแลเขาให้ดีกว่านี้ ถ้าแม่จะมีชีวิตอยู่แค่วันนี้ วันนี้ก็ทำเต็มที่ ถ้าแม่จะมีชีวิตอยู่ไปอีก 20 ปี ลักข์ก็เต็มที่ทุกวันไปอีก 20 ปี ถึงเเวลาวันไหนก็วันนั้น

ในเเมื่อไม่รู้วันตายของแม่จนกว่าวันนั้นจะมาถึง ลักข์จึงทำวันนี้ให้ดีที่สุด เพราะเมื่อวันตายของแม่ ลักข์ต้องการตอบตัวเองให้ได้ว่า ลักข์ทำดีที่สุดและสุดกำลังแล้ว จะเสียใจต่อการจากไปเพราะรักและคิดถึง แต่ไม่ต้องการที่จะเสียใจเพราะความรู้สึกผิดว่ายังดูแลแม่ไม่เต็มที่ค่ะ

อย่าคิดเรื่องที่ทำให้ท้อเลยนะคะ การเรียนรู้เรื่องใหม่ คือ โรคไต มันยากจนแทบจะท้ออยู่แล้ว หากฟุ้งซ่านอีก กำลังใจของคุณจะหมดเอานะคะ

จดหมายไฟฟ้าฉบับสุดท้าย ถูกส่งมาแบบไม่มีคำถามแล้ว แต่มีคำขอบคุณ ดีใจจัง ^^

อ้อ! การดูแลผู้ป่วยโรคไต ต้องดูแลกันเป็นทีมนะคะ หมอรักษาโรคได้ จ่ายยาให้เราได้ แต่เรื่องอาหาร อยากแนะนำให้ติดต่อนักโภชนาการนะคะ แม่นเป๊ะ แม่นเป๊ะ คำนวณให้เราได้ว่าควรจะกินอาหารต่อวันเท่าไหร่ อะไรบ้าง ถ้าคำนวณมาเป็นกิโลแคลอรี่ ให้นักโภชนาการแปลงมาเป็นไข่กี่ฟอง เนื่อปลากี่ช้อนได้เลย (นักโภชนาการแปลงค่าเป็น แต่มักจะไม่สื่อสารออกมาเป็นภาษาการใช้งานเพราะเคยชินกับภาษาวิชาการ เราต้องถาม ไม่เช่นนั้นเราก็ไม่สามารถปฏิบัติตัวได้อย่างถูกต้อง) อย่างทำความสะอาดแผล ต้องพยาบาล เทคนิควิธีการเยอะและเริ่ดกว่าหมออีก ไหนๆ จะเรียนรู้แล้วเอาให้สุดๆ กันไปเลยนะคะ ^^ (แต่จะใ้ห้ดี เอาที่พอดี พอเหมาะกับจังหวะชีวิตตัวเองนะคะ จังหวะชีวิตลักข์เกินคนปกติไปมากอยู่เหมือนกัน ^^”)