เมนูอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต รายการอาหาร(4)

เมนูอาหารสำหรับคนที่มีภาวะไตเสื่อม ไม่ว่าจะอยู่ในระดับไหนก็ตาม สิ่งที่ต้องยึดเป็นหลักไว้เสมอๆ คือ

“อาหารอายุสั้น กินแล้วอายุยาว อาหารอายุยาว กินแล้วอายุสั้น”  หมายความว่า ควรทานอาหารใหม่ และสดเสมอ อาหารที่เก็บไว้นาน ผ่านกรรมวิธีหรือผ่านกระบวนการจนทำให้อาหารเก็บไว้ได้นานไม่ควรทาน เพราะถ้าไม่หวานจัด ก็เค็มจัด หรือไม่ก็มีสารเคมีเป็นส่วนประกอบที่อันตรายต่อไตไปผสมอยู่ไม่มากก็น้อย

และ “อาหารสด ปรุงใหม่ ทำสะอาด รสธรรมชาติ” หมายความว่าให้กินอาหารที่สดใหม่ ไม่ใช่ของเหลือตกค้างหลายมื้อ ยิ่งถ้าทำได้มื้อต่อมื้อจะดีที่สุด ทำร้อนๆ จะช่วยให้ทานได้ง่ายขึ้น เพราะคนที่เป็นโรคไตควรกินอาหารที่ปรุงผ่านการปรุงรสให้น้อยที่สุดเป็นรสธรรมชาติให้มากที่สุด ซึ่งเป็นรสชาติที่ไม่คุ้นลิ้นของคนที่เป็นโรคไตเลย

หลายคนอาจจะนึกไม่ออกว่า มีเมนูอาหารอะไรบ้าง กินกันได้อย่างไรกับอาหารที่ไม่มีการปรุงรสโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การลดปริมาณในการใส่เครื่องปรุงประเภทกะปิ, น้ำมันหอย, เต้าเจี้ยว, ผงปรุงรสทุกชนิด. ซอสสำเร็จรูปทุกอย่าง  น้ำปลา ซีอิ๊ว ให้เหลือน้อยที่สุด(ลักข์ปรุงด้วยการเลือกใช้ซีอิ๊ว หรือน้ำมันหอย โดยการใช้ช้อนตวง 1 ช้อนชาเท่านั้น)

เป็นเรื่องยากมากในช่วงแรกเลยค่ะ แต่ก็ไม่อยากเกินไปที่จะปรับตัวกัน ขอให้มีกำลังใจและมีความตั้งใจจริงที่จะดูแลตัวเอง และดูแลบุคคลอันเป็นที่รักจริงๆ แล้วความยากลำบากก็จะผ่านไป เมื่อเวลาล่วงเลยไป ความเคยชินกับอาหารรสธรรมชาติจะมากขึ้นตามลำดับค่ะ

วัตถุดิบสำหรับการปรุงอาหารสำหรับคนเป็นโรคไตที่สำคัญคือ โปรตีนชั้นดี นั่นคือ ไข่ และ ปลาค่ะ เลี่ยงและลดสัตว์เนื้อแดงนะคะ ส่วนโปรตีนจากถั่ว และธัญพืช อาจจะเป็นโปรตีนชั้นดีสำหรับคนปกติ เพราะไม่มีไขมัน แต่สำหรับคนเป็นโรคไตระยะสุดท้าย โปรตีนที่ทำจากถั่วจะส่งผลให้ค่าเกลือแร่ในร่างกายเสียสมดุลได้ คือ ทำให้ค่าฟอสเฟตสูงเกินเกณฑ์ ดังนั้นสำหรับคนเป็นโรคไตต้องระวังผลิตภัณฑ์จากถั่ว ถั่วเหลือง เต้าหู้นะคะ

เคล็ดไม่ลับในการปรุงอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต เนื่องจากอาหารไม่ปรุงรสทานได้ยากมากค่ะ เพราะฉะนั้นการปรุงอาหารร้อนๆ ทำสดใหม่เสมอ จะช่วยชูความอร่อยของรสธรรมชาติได้ค่ะ แล้วกำลังใจจากสมาชิกในครอบครัวก็สำคัญมาก ควรจะร่วมทานอาหารรสธรรมชาตินี้ด้วย เพราะจะทำให้อาหารมีรสชาติของความสุข ของกำลังใจ ทำให้ปริมาณความอร่อยเพิ่มขึ้นได้ค่ะ

อาจจะยากในช่วงแรก แต่ถ้าตั้งใจจริง อดทนได้ รับรองได้ว่าอวัยวะที่เรียกว่าไต ก็จะอยู่ทำงานให้กับร่างกายเราไปได้อีกค่ะ

ขอแนะนำเมนูที่ทำทานกันที่บ้านนะคะ

1. ผัดไทย (เขียนเล่าใน เมนูอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต ผัดไทย(2)) https://luckareerat.wordpress.com/2010/08/10/renal-food-stir-fried-rice-noodle/

2. ข้าวต้มปลา (เขียนเล่าใน เมนูอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต ข้าวต้มปลา(1)) https://luckareerat.wordpress.com/2010/08/07/renal-food-rice-soup-with-fish-2/

3. ไข่ต้ม กินแต่ไข่ขาว กินได้ 3-4 ฟองทุกเช้า เบื่อรสไข่ ก็ใส่พริกไทย หรือ มะนาวช่วยชูรสได้ ทำยำไข่ขาวที่มีมีรสเค็มปรุงก็ได้ ใส่หอมแดง หอมใหญ๋ ไข่ขาวต้มก็อร่อยขึ้นแบบไม่ซ้ำจำเจได้

4. ไข่เจียว ไข่ขาว 3 ไข่แดง 1 บีบมะนาวเพิ่มความฟู และความหอม เมนูนี้ึควรเสริฟร้อนๆ ยกจากเตา มาเสริฟถึงโต๊ะอาหาร อร่อยเหลือหลายเลยค่ะ

5. ไข่ดาว ทอดเสริฟร้อนๆ ก็อร่อยมากเหมือนกัน

สารพัดเมนูไข่ ไข่ต้ม ข้าวผัดไข่ ไข่เจียวปรุงรสปรุงกลิ่นด้วยมะเขือเทศและใบโหระพา

6. ผัดผักรวมมิตร ให้หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วล้าง จะได้เอาโปแตสเซียมและยาฆ่าแมลงออกได้เยอะ ผัดใส่เห็ดด้วยก็ได้ หอมดีค่ะ เวียนผักไปเรื่อยๆ ตามฤดูกาล ผัดใส่กระเทียมร้อน ไม่ต้องปรุงรสอะไรเลย

มะเขือยาวผีดใส่กระเทียม ใบโหระพา พริกแดง, ผัดผักกาดขาว ใส่ข้าวโพด เห็ดหูหนู กุ้ง และวุ้นเส้น

7. ปลานึ่ง ใส่ขิง บีบมะนาว

8. ไก่ผัดขิง ใส่เห็ดหูหนู ใส่หอมใหญ่ และพริกแดงเพื่อความสวยงาม

9. ปลาทอด โรยกระเทียมเจียวเองหอมๆ น้ำปลาไม่ต้องใช้เลย

ปลาทอด ผัดใส่กระเทียม พริกไทย และคื่นไฉ่, ปลาอินทรีย์ทอด

10.  ไข่ตุ๋นใส่เห็ด ใส่ปลา ใส่ผัก

11. เนื้อปลาลวกร้อนๆ เหยาะพริกไทยหอมๆ

12. ทำเกี๊ยวน้ำกินเอง น้ำซุปทำจากการต้มเห็ดหอม ไม่ปรุงรสแต่ปรุงร้อนๆ ก็ได้รสชาติอร่อยค่ะ

13. เมนูอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต ทำอะไรดี (3)  https://luckareerat.wordpress.com/2010/03/15/renal-food-what-to-do/

14. ราดหน้า (เขียนเล่าไว้ใน เมนูอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต ราดหน้า (5)) https://luckareerat.wordpress.com/2012/03/20/renal-food-fried-noodle-in-gravy/

15. ขนมเค้ก (เขียนเล่าไว้ใน เมนูอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต เค้กไข่ขาว (6)) https://luckareerat.wordpress.com/2013/03/20/renal-food-angel-food-cake/

เท่าที่นึกออกตอนนี้ … ถ้านึกออก หรือ มีใครมีเมนูอร่อย แนะนำเพิ่มเติมได้ค่ะ

เรื่องสำคัญที่คนเป็นโรคไตควรรู้ และระวัง
โรคไตมีหลายสาเหตุและหลายแบบ ทั้งสาเหตุจากโรคเบาหวาน สาเหตุจากโรค SLE ฯลฯ เป็นโรคไตแบบเรื้อรัง แบบเฉียบพลัน ………. ควรถามแพทย์ผู้รักษาให้รู้ว่า เราเป็นโรคไตแบบไหน สาเหตุจากอะไร

โรค ไตวายเรื้อรังมี 5 ระยะ การดูแลแต่ละระยะแม้จะใช้หลักการเดียวกัน แต่รายละเอียดไม่เหมือนกัน ……ควรถามและปรึกษาแพทย์ผู้รักษาให้รู้และเข้าใจว่าเราควรดูแลตัว เองอย่างไร

การรักษาโรคไตมีหลายวิธีตามระยะของโรคที่เป็น ….แพทย์ผู้รักษาจะให้คำแนะนำได้ หรือถ้าสงสัยในการรักษา สงสัยว่าทำไมคนอื่นถึงได้รับการรักษาไม่เหมือนกับของเรา ทั้งยาที่ใช้รักษา ทั้งอาหารที่ถูกแนะนำ ไม่เหมือนกับของเราเลย ถามแพทย์ผู้รักษานะคะ ไม่ต้องกลัวว่าแพทย์จะกัด แม้แพทย์บางคนจะดุไปบ้างแต่รับรองได้ว่าไม่กัดจริงแน่นอน (อย่างมากก็แค่เหน็บ จิกเบาบ้างแรงบ้างตามนิสัย)

เรื่องสำคัญที่สุด  อย่าหลงเชื่ออะไรๆ ที่ใครต่อใคร ที่มาชักชวนให้ทดลองกิน หรือ ซื้อสินค้าที่บอกว่าโรคไตรักษาให้หายได้ เท่าที่ได้พบประสบเจอมาหายนะทั้งนั้นเลย

Advertisements

153 thoughts on “เมนูอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต รายการอาหาร(4)

  1. หวัดดีครับ คุณลักษ์ คุณแม่เป็นไงบ้างครับ รบกวนขอคำแนะนำหน่อยครับ
    ตอนนี้พ่อผมเปนระยะสี่ครับ cr3.8 bun 47 egfr 16.8 ครับ
    ระยะนี้ถ้าควบคุมอาหาร จะสามารถยืดระยะการล้างไตได้ไหมครับ
    อาหารทำเองสามารถใช้ซีอิ้ว น้ำปลา เกลือ อย่างละ1ช้อนชาได้ไหมครับ หรือว่าไม่ควรใส่เลยครับ
    การฟอกไตน่ากลัวไหมครับ ตอนนี้ผมรู้สึกเครียดมากกลัวพ่อทรมานกับการฟอกไตครับ
    รบกวนขอคำแนะนำด้วยครับ ขอบคุณครับ

    • คุณหมอจะดูค่า egfr ที่หมายถึงค่าการทำงานของไตเป็นหลัก ถ้าค่าต่ำกว่า 15% ก็จะทำการฟอกเลือดหรือล้างไตทางช่องท้อง ซึ่งจากประสบการณ์ที่ผ่านมา การเตรียมตัวฟอกในระยะที่ใกล้15% มากเท่าไหร่ สภาพของคนไข้จะดีมากขึ้นเท่านั้น หลายคนตัดสินใจตอนที่ egfr เหลือเลขตัวเดียว ก็จะมีอาการหรมานหลายอย่าง เช่น ยิ่งค่า BUN สูงเท่าไหร่ก็จะทำให้ร่างกายมีขอเสียมากขึ้น เกิดอาการคัน คลื่นไส้ ไม่อยากอาหาร ได้ค่ะ

      ตอนนี้ค่า egfr 16.8 การควบคุมอาหารคือต้องจำกัดโปรตีน (งดเนื้อสัตว์ทุกชนิด ยกเว้นปลาและไข่ที่กินได้บ้างแต่ก็ต้องจำกัดปริมาณ) การปรุงรสต่อมื้อก็ควรจำกัดต่อมื้อไม่เกิน 1 ช้อนชา (ซีอิ๊วหรือน้ำปลา แต่ไม่ใช่เกลือนะคะ เพราะ 1 ช้อนชาในเครื่องปรุงแต่ละอย่างมีโซเดียมไม่เท่ากัน) ก็เป็นการชะลอไตเสื่อมได้อีกระยะ แต่ก็อาจจะไม่นาน ยังไงอยากให้ทำใจสำหรับการล้างไตไว้ด้วยนะคะ

      เครียดแค่ไหน ทุกข์มากแค่ไหนก็ต้องผ่านไปให้ได้ค่ะ

      • คนที่เป็นไตควรกินน้ำปลาหรือซีอิ้วแทนเกลือเหรอคะ เข้าใจว่าน้ำปลากะซีอิ๋วมีโซเดียมสูงกว่าเกลือ

      • ลอง search คำว่าเครื่องปรุง โซเดียม นะคะ ในตารางจะมีเปรียบเทียบให้เห็นว่า ในปริมาณ 1 ช้อนชาที่เท่ากัน โซเดียมในซีอิ๊ว น้ำปลา เกลือ กะปิ เต้าเจี้ยว มีปริมาณที่ไม่เท่ากันค่ะ

        ในคนปกติ กินโซเดียมไม่ควรเกิน 2,000 มก.ต่อวัน ในคนที่มีภาวะของโรคไต ยิ่งต้องระวังเรื่องปริมาณค่ะ

  2. ตอนนี้แม่เป็นไตขั้นที่5ทานอะไรไม่ค่อยได้แล้วเหมือนจะเป็นลม แม่ไม่ยอมล้างไตเพราะกลัวเสียชีวิต/หมอให้เจาะหน้าท้องล้างแต่ไม่ยอมล้างแม่กลัว/หนูไม่รู้จะทำไงดีค่ะเคลียดตามเลย สถานะที่บ้านไม่ค่อยดีด้วย ที่บ้านก็เป็นห้องเช่าเล็กๆขายของด้วย กลัวจะไม่สะอาดกลัวแม่จะติดเชื้อแม่เองก็กลัว/ตอนนี้หนูกลุ้มใจมากเลยค่ะสงสารแม่

    • รักษาตัวให้เร็วที่สุด เป็นทางออกที่จะทำให้้รอดชีวิต การเตรียมตัวจะทำให้ประหยัดค่าใช้จ่ายได้ ใช้สิทธิ์ 30 บาทจะทำให้ลดภาระค่าใช้จ่ายได้ แม่ค้าขายหมูปิ้ง คนขี่มอเตอร์ไซค์รับจ้างยังสามารถล้างไตทางหน้าท้องได้เครียดได้แต่ต้องรักษาค่ะ

  3. สวัสดีค่ะคุณลักษ์พยาบาลแจ้แต่ว่าแม่เป็นไตระยะ4
    ให้งดเค็มค่ะค่่เลือดก็ไม่บอกเลยไม่รู้จะทำงัยดีตอนนี้ปรุ้งอาหารใหแม่จะใส่รถดีช้อนชาเกียวค่ะไม่ใส่อะรัยอีกเลย

    • ทราบสาเหตุไหมคะว่าเป็นโรคไตระยะ 4 จากอะไร? จากโรคอื่นเบาหวาน ความดัน sle? เพราะถ้ารู้สาเหตุจะได้ควบคุมด้วย

      โดยกว้างๆ ถ้าเป็นระยะ 4 ต้องระวังเรื่องการกินโปรตีน ต้องจำกัด และรสชาติอาหารที่ต้องลดปริมาณการปรุงค่ะ

      ตั้งสติดีๆนะคะ คราวหน้าหาหมอถามเลยว่าเป็นโรคไตจากอะไร และค่าeGFR ได้เท่าไหร่่?

      • ค่ะขอบคุณค่ัคุณลักษแม่เป็นความดันสูงค่ะ

      • กินยาความดันให้ตรงเวลา จำเป็นต้องลดปริมาณความเค็มของอาหารที่เคยกินลงมาอย่างน้อยครึ่งนึง

        ถ้าปรุงอาหารเองก็ใช้ช้อนตวงมื้อละไม่เกิน 1-1.5 ช้อนชา ลดปริมาณอาหารประเภทเนื้อสัตว์ลงวันนึงไม่เกิน 4-5 ช้อนโต๊ะ มื้อละคำสองคำพอ

        ระยะ 4 ถ้าสามารถควบคุมความดันได้ คุมอาหารได้ก็ชะลอไปได้หลายปี แต่ถ้าไม่เข้มงวดกับตัวเองก็ไประยะ 5 ได้เร็วมากเช่นกัน อาหารเสริม สมุนไพร รวมถึงยาที่หมอไม่ได้เป็นคนจ่ายให้ ห้ามกินเลยนะคะ เพราะเป็นตัวเร่งให้ไตแย่ลงอย่างรวดเร็วค่ะ

  4. คุณพ่อเป็นไตระยะสามค่ะ ไปตรวจล่าสุดการทำงานไต ดีขึ้นเป็น36% แต่หมอหมอไข่ขาวรั่ว วันนี้พ่อไปคลินิคประคับประคองของโรงบาล เค้าให้เจาะไตดู และบอกพ่อว่าถ้าล้างไตจะดีขึ้น คือปรึกษาว่าจำเป็นแค่ไหนคะ เพราะไม่อยากให้พ่อเจาะหรือล้าง แต่ว่าหมอที่ตรวจพ่อโดยตรงบอกว่าให้เจสะเนื้อไตไปพิสูจน์พยาธิแต่อาจเสี่ยงเลือดออกในไตค่ะ ึ

    • ถ้าคุณหมอทางด้านอายุรกรรมโรคไตแนะนำให้ทำตามที่คุณหมอแนะนำนะคะ คุณหมอมีเหตุผลในการเจาะเนื้อไตเพื่อตรวจแน่นอนค่ะ ถ้าไม่เข่าใจถามคุณหมอให้เข้าใจนะคะว่าทำไมต้องเจาะ เมื่อเข้าใจจะได้รู้ว่ามีความจำเป็นในการรักษาแค่ไหน เราจะได้ตัดอารมณ์ความไม่อยากเจาะออกไปได้ค่ะ

      ในการรักษา(หรือเจาะเนื้อไต)โอกาสที่ประสบความสำเร็จแบบที่ไม่เกิดปัญหาเกิน 90% ความเสี่ยงอาจจะมี 1-2% แต่คุณหมอก็ต้องบอกเราค่ะว่ามีความเสี่ยงค่ะ

      ค่าการทำงานของไต ดูจากค่า eGFR ถ้าต่ำกว่า 15% ก็จะเข้าสู่กระบวนการล้างไตค่ะ

      ไม่ว่าเราจะอยากล้างไตหรือไม่ แจ่เมื่ค่าการทำงานของไตลดลงจนถึงระดับที่ร่างกายทนไม่ได้ เกิดภาวะน้ำท่วมปอด เหนื่อยหอบหายใจไม่ออก ของเสียในร่างกายมีมากจนทำให้คลื่นไส้ เบลอ ชักกระตุก หมดสติ การรักษาบำบัดทดแทนไตจะทำให้คุณพ่อมีชีวิตรอดต่อไปได้ค่ะ

  5. เรียน คุณลักษณ์
    ผมไปหาหมอวันนี้เจาะเลือดหมอบอกตับปกติแต่ไตค่าลดลงอย่างน่าประหลาดใจ จาก 75 เมื่อเดือน ธ.ค. 2560 เป็น 65 ในเดือน ม.ค. 2561 นี้ส่วนค่า อะไรไม่ทราบอีกอย่าง 1.35 (หมอบอกคนปกติ 1.5) บอกตรงๆว่าตอนนั้นผมงงๆ เบลอๆ หมอถามว่าไปกินอะไรมาผมก็นึกไม่ออก แต่มีสองอย่างที่กินเพิ่มในชีวิต ในช่วงเดือนที่ผ่านมา คือชาหมักสมุนไพรบำรุงตับ กับ กล้วยน้ำว้าสด/ปิิ้ง กินวันละเกือบ 5 ผล ไม่รู้จะเกี่ยวกันไหม ทั้งนี้หมอได้นัดให้เจอคุณหมอเฉพาะทางเดือนหน้า ผมกังวลใจมากเลยครับ ค่าไตผมจะกลับมาดีเหมือนเดิมไหมครับ

    • งดกินชาหมักสมุนไพรบำรุงตับโดยเด็ดขาดนะคะ คนที่ต้องล้างไตสาเหตุหลักส่วนหนึ่งมาจากกินน้ำสมุนไพรที่อ้างว่าบำรุงอวัยวะต่างๆ นี่แหละค่ะ น้ำเปล่ามีคุณประโยชน์สำหรับร่างกายมากที่สุดแล้วค่ะ

      กล้วยน้ำว้าวันละ 5 ผล ถ้ากินเพิ่มจากอาหารตามปกติ จะทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นได้ ถ้าเป็นโรคเบาหวานก็ทำให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้น ถ้าเป็นโรคไตระยะ 4-5 จะส่งผลต่อค่าโปแตสเซียมให้สูงขึ้นค่ะ

      • ขอบพระคุณมากๆครับ ชาหมักทิ้งไปแล้วครับ ส่วนกล้วยจะลดลงเหลือแค่ 1-2 ผล
        ถ้าผมอยู่ในระยะ 2 ยังคงทานกล้วยได้อยู่ใช่หรือไม่ครับ ส่วนเค็มผมไม่ชอบทานเป็นทุนอยู่แล้ว เหลือแต่ผงชูรสที่พยายามเลี่ยงอยู่เพราะต้องทานอาหารนอกบ้าน

        ทั้งนี้ หากได้เรื่องอย่างไร หลังจากได้พบคุณหมอเฉพาะทางต้นเดือนหน้า จะมาเล่าให้ฟังนะครับ

        ขอบพระคุณมากๆอีกครั้งครับ

      • ถ้าอยู่ในระยะ 2 กินกล้วยได้ค่ะ มีคำแนะนำสำหรับการกินผลไม้คือ ให้กินเป็นผล ไม่ควรกินแบบปั่นนะคะ เพราะจะได้ปริมาณน้ำตาลและค่าโปแตสเซียมที่มากเกืนความต้องการของร่างกายค่ะ

        การลดปริมาณเนื้อสัตว์และความเค็มลง การลดน้ำหนักตัวลง การดื่มน้ำเปล่า สามารถช่วยให้ค่าไตอย่างน้อยก็ทรงตัวหรืออย่างมากก็ดีขึ้นได้ค่ะ

        ขอให้ค่าทุกอย่างดีขึ้นสมความตั้งใจนะคะ

      • ขอบพระคุณมากๆครับ สำหรับคำแนะนำดีๆ ดีใจจังที่ยังทานผลไม้ได้อยู่
        ต่อไปจะไม่ทานน้ำผลไม้ปั่นแล้วครับ จะเลือกทานเป็นผลแทน

      • แต่ยังไงก็อยากแนะนำให้ปรึกษาเพื่อขอความเห็นจากคุณหมอที่รักษาด้วยนะคะ จะได้มั่นใจว่าปลอดภัยแน่นอนค่ะ 🙂

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s